Zich richten op cellulaire senescence om door anthracyclines geïnduceerde toxiciteit te verlichten
Description: Antracyclines zijn een van de meest gebruikte en effectieve vormen van chemotherapie. Hiertoe behoren onder andere doxorubicine (tegen onder meer long-, borst- en botkanker) en daunorubicine (tegen leukemie). Omdat chemotherapie ook gezond weefsel beschadigt, ervaren veel patiënten tijdens en na de behandeling diverse klachten. Een bekende en gevreesde bijwerking van antracyclines is blijvende schade aan onder andere het hart, de lever, de nieren en het afweersysteem. De precieze oorzaak van deze schade is nog grotendeels onduidelijk. Onderzoekers van het UMC Groningen vermoeden dat dit komt door een ophoping van zogeheten 'senescente' cellen: verouderde cellen die door de behandeling in een soort rusttoestand terecht zijn gekomen. Ze delen zich niet meer, maar verstoren nog wel hun omgeving door het uitscheiden van schadelijke stoffen. Dit kan leiden tot blijvende orgaanschade. In dit project gaan de wetenschappers na of het mogelijk is om deze verouderde cellen gericht te verwijderen. Hiervoor gebruiken ze niet alleen een speciaal muismodel waarin de senescente cellen zichtbaar zijn, maar ook tumorweefsel van mensen die met antracyclines zijn behandeld. Hierop testen ze verschillende soorten 'senolytica': medicijnen die specifiek de verouderde cellen opruimen. Zo hopen ze een of meerdere medicijnen te vinden die de bijwerkingen van antracyclines kunnen beperken. Het uiteindelijke doel is een nieuwe behandeling die in combinatie met chemotherapie kanker effectief bestrijdt, maar met minder schade aan gezonde weefsels – en dus met een betere kwaliteit van leven voor patiënten. In de media / resultaten Binnen dit project vond ook onderzoek plaats naar senescente kankercellen. Deze kankercellen ontsnappen aan de behandeling door in een slaaptoestand te gaan. Als ze later weer ontwaken, kunnen ze opnieuw schade aanrichten. De onderzoekers hebben ontdekt dat senescente borstkankercellen mogelijk alsnog zijn op te ruimen met 'lysosoomgerichte' medicijnen. Pharmacological
Funder: KWF Kankerbestrijding
Funding type: grant
Funder scheme: Basaal/fundamenteel onderzoek
Start date: 2023-02-01
Investigator: Marco Demaria
Institution: UMC Groningen
Funded outputs count: 1
Funder award ID: 14547
OpenAlex ID: G1021404151