Sistem Biyolojisi Yaklaşımı İle Yaşlanan Beyin Dokusunda Hücresel Ağ Entropisinin Tanımlanması
Description: Bu çalışmanın ana amacı, yayınlanmış transkriptom verilerini kullanarak, tersine dönüş hipotezinin beyinde yaygın bir olgu olduğunu göstermektir. Daha sonra tersine dönüşü nörodejeneratif bir hastalik olan Alzheimer hastalığında test etmektir. Bu amaçla, beyin gelişim ve yaşlanma verisetlerinin kataloğu çıkarılarak 17 farklı beyin bölgesini içeren 19 yaşlanma veri seti kullanılmıştır. İlk önce gen ifadelerinin tersine dönüşünün tüm veri setlerinde ortaklığı gösterilmiştir. Buna ek olarak, tersine dönüşün fonksiyonel karakterizasyonu yapılmıştır. Artan-azalan şeklinde tersine dönüş gösteren genlerin nöron ve sinaptik fonksiyonlarda yoğunlaştığı gösterilerek bilişsel yeteneklerde düşüş gibi yaşlanmanın fenotipik özellikleriyle ilişkili olabileceği gösterilmiştir. Daha sonra, Alzheimer veri setlerinin kataloğu çıkarılarak, Alzheimer?da ortak gen ifadesi değişimleri bulgulanmış ve Alzheimer?da artan genlerin hücre döngüsü ve farklılaşma ile ilgili gruplarda, azalan genlerin ise hücre-hücre sinyali ve sinaptik aktivite ile ilgili gruplarda yoğunlaştığı bulgulanmıştır. Gen ifadesi değişimlerinin yaşlanma ve Alzheimer?da benzer yönde olduğu gösterilmiştir. Bununla beraber, tersine dönüş olgusu Alzheimer?da da test edilerek tersine dönüşün yaşlanmayla paralel bir biçimde Alzheimer?da da gerçekleştiği bulgulanmıştır. Sonuç olarak, tersine dönüşün nöronların kimliklerini kaybetmelerine neden olan stokastik değişimlerle ilişkili olabileceği gösterilmiştir.
Funding type: research
Funder scheme: KBAG
Start date: 2016-01-15
End date: 2017-01-15
Investigators: Mehmet Somel, HAMİT İZGİ
Funded outputs count: 1
Funder award ID: 215Z053
OpenAlex ID: G1373594831