Year: 1991
Type: article
Abstract: Vooroudercultus is een vorm van religie, waarin er een verband is tussen de religieuze voorstellingen en de sociale structuur van een samenleving.Deze vorm van religie is gebaseerd op de veronderstelling dat er een relatie is tussen de levende mensen en hun overleden voorouders.De voorouders zouden voortleven en zonodig ingrijpen in het leven van hun nazaten op aarde.De cultus is erop gericht de voorouders gunstig te stemmen en onheil te voorkomen.Deze voorouders worden vaak beschouwd als de bewakers van de traditie en de moraal van een samenleving.Als deze in gevaar dreigt te komen grijpen de voorouders in.Daarom kan een vooroudercultus worden beschouwd als de voortzetting van de wereld van de levenden (Fortes 1976).In de literatuur over vooroudercultus wordt de sociale structuur opgevat als het verwantschapssysteem. Vooroudercultus is tot nu toe vooral in verband gebracht met een unilineair, meestal patrilineair, verwantschapssysteem of met de unilineaire aspecten van een verwantschapssysteem. De voorouders worden vereerd door hun directe nazaten binnen de eigen lineage (Sheils 1975; Newell 1976:19;Janelli en Janelli 1982).Sommige auteurs schenken weliswaar aandacht aan de vooroudercultus in samenlevingen met een bilateraal verwantschapssysteem, maar ook dan leggen zij voornamelijk een verband tussen de vooroudercultus en de unilineaire aspecten van dat verwantschapssysteem (Keesing 1970;Smith 1974).Als een van de weinigen legt Sheils een verband tussen vooroudercultus en sociale structuur in ruimere zin dan het verwantschapssysteem, in dit geval sociale stratificatie.Hij beschrijft hoe er naast voorouders die aan een bepaalde lineage zijn gebonden, ook 'superior ancestrals' voor de gehele bevolking kunnen zijn als er een heersende clan rond een vorst is.Sheils veronderstelt dat deze 'superior ancestrals' functioneren als stabi-M.W.M. HEKKER behaalde een doctoraal geschiedenis en culturele antropologie aan de Rijksuniversiteit te Leiden en is thans werkzaam als plaatsvervangend hoofd van de afdeling Opvang Vluchtelingen, Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur.Hij is geinteresseerd in migrantenculturen, religieuze antropologie en de Minahasa.Eerder publiceerde
Author: M.W.M. Hekker
Language: Dutch
Subfield: Cultural Studies
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W103992626