Excellente leerlingen in het voortgezet onderwijs: Schoolloopbanen, risicofactoren en keuzen
Year: 2012
Type: report
Abstract: InleidingAllereerst vermelden we in paragraaf 1.1 de aanleiding van het onderzoek naar 'excellente' leerlingen en de formulering van de vraagstellingen die in het onderhavige rapport worden beantwoord.Vervolgens geven we in paragraaf 1.2 een beknopte schets van het VOCL'99 cohort, dat we hebben gebruikt om de vraagstellingen te beantwoorden.In paragraaf 1.3 geven we een korte, vooral praktische beschouwing over het begrip 'intelligentie'.Vervolgens beschrijven we in hoofdstuk 2 de methode.In hoofdstuk 3 gaan we uitgebreid in op de schoolloopbanen van de excellente leerlingen en van de leerlingen in twee vergelijkingsgroepen.In hoofdstuk 4 gaan we in op factoren die eventueel van invloed zijn op het schoolloopbaansucces.In hoofdstuk 5 besteden we aandacht aan de profielkeuze en de keuze van een vervolgopleiding van de excellente leerlingen en van de leerlingen in de vergelijkingsgroepen.Ten slotte vatten we de resultaten samen in hoofdstuk 6, in welk hoofdstuk ook een aanzet tot discussie is opgenomen.Hoewel het naar onze mening niet tot onze taak als onderzoeker behoort, en wij er ook niet om gevraagd zijn, wagen we het ook met enkele aanbevelingen te komen. Aanleiding en vraagstellingenDe aanleiding tot dit onderzoek was een op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OC&W) in ontwikkeling zijnde 'actieplan excellente leerlingen'*.Dit actieplan richt zich op de in potentie 20% beste leerlingen in het PO, VO en WO.Het doel is het verbeteren van de leerprestaties van deze leerlingen.Ten einde na te gaan of er inderdaad verbeteringen in de prestaties optreden is er bij het ministerie van OC&W behoefte aan een periodieke monitoring van prestaties op toetsen, zoals die worden afgenomen in COOL5-18.In verband hiermee heeft het ministerie OC&W het GION verzocht onderzoek te verrichten naar drie vraagstellingen.Daarvan wordt de derde in het onderhavige rapport beantwoord.De andere twee vraagstellingen zullen op (korte) termijn worden beantwoord -zie hiervoor noot 1. De derde vraagstelling luidt als volgt: _________________________________________ * Inmiddels is deze formulering komen te vervallen.Het ministerie spreekt nu van 'het inzetten op een ambitieuze leercultuur voor alle leerlingen met speciale aandacht voor excellente leerlingen'.hoeve van eerdere VOCL-rapporten, onder andere Kuyper & Van der Werf (2007) en De Boer, Hendriks, Kuyper, & Van der Werf (2010) zijn de hieraan ten grondslag liggende variabelen uit de CBS bestanden al volledig bewerkt tot "nette" schoolloopbaan variabelen.Het CBS-bestand waarop wij ons hierbij hebben gebaseerd heeft de aanduiding 'C99_2005_ALL'.Bij de schoolloopbanen gaat het om de variabele die per cohortjaar het leerjaar aangeeft (KLAS99, KLAS00, KLAS01, etc.) en de variabele die per cohortjaar informatie geeft over het klastype (ONDEL99, ONDEL00, ONDEL01, etc.).Deze variabele maakt onderscheid tussen VMBO, HAVO en VWO, terwijl ook de combinaties daarvan een codering hebben gekregen.Om onderscheid te kunnen maken tussen de verschillende klastypen binnen het VMBO is verder gebruik gemaakt van dummy variabelen die de leerweg aangeven.Verder is het van belang dat de ONDEL variabelen ook informatie bevatten over vervolgopleidingen na het voortgezet onderwijs, dat wil zeggen in het MBO, HBO en WO.De onderwijsposities kunnen worden gescoord op de 'leerjarenladder', die oorspronkelijk is voorgesteld door Bosker, Van der Velden, & Hofman (1985) voor het voortgezet onderwijsstelsel na invoering van de Mammoetwet.Onder andere ten behoeve van het voortgezet onderwijsstelsel na invoering van het VMBO zijn door ons enkele aanpassingen binnen het VMBOgedeelte verricht, in feite 'gelijkstellingen' van klastypen volgens het oude 'regime' aan klastypen volgens het nieuwe 'regime'.Voor details verwijzen we naar eerdere rapporten over VOCL'99 (Kuyper & Van der Werf (2007) en De Boer e.a.(2010)).Ten slotte hebben we gebruik gemaakt van variabelen die het eindexamenresultaat aan het einde van het vijfde en zesde cohortjaar aangeven, namelijk EXRES03 en EXRES04.Overigens zijn de bestanden met de onderwijsposities niet helemaal 'feilloos'.Dit komt vooral naar voren als schoolloopbanen van individuele leerlingen worden geconstrueerd.Er blijken dan wel eens onlogische patronen voor te komen.
Authors: Hans Kuyper, Greetje van der Werf
Language: Dutch
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W1520992169