Etiologija delinkventnog ponašanja: Prikaz Pattersonove i Moffittine teorije razvojne psihopatologije
Year: 2010
Type: article
Abstract: SažetakOvim se radom daje kratak pregled razlika u etiološkim objašnjenjima i manifestacijama delinkventnog ponašanja s ranim odnosno kasnim početkom kroz dvije teorije razvojne psihopatologije -Pattersonove teorije prisile i Moffittine teorije kontinuirane i adolescentne delinkvencije.Ove dvije teorije razlikuju dva razvojna puta delinkventnog ponašanja: onaj s ranim odnosno kasnim početkom.Patterson skupinu s ranim početkom naziva ranim delinkventnima, a Moffitt kontinuiranim; skupinu s kasnim početkom Patterson naziva kasnim delinkventima, a Moffitt adolescentnim.U slučaju onih koji rano počinju s delinkventnim ponašanjem, problemi u ponašanju započinju u ranim godinama razvoja, što dovodi do ozbiljnoga delinkventnog ponašanja u razdoblju adolescencije, te naposljetku do kroničnog i cjeloživotnog prijestupništva.S druge strane, oni koji kasno počnu s delinkventnim ponašanjem ne ponašaju se delinkventno sve do razdoblja srednje do kasne adolescencije te oni obično prestaju s takvim ponašanjem u ranim dvadesetim godinama.U pogledu delinkventnog ponašanja s ranim početkom, Pattersonova i Moffittina teorija naglašavaju važnost roditeljskog ponašanja u razvoju ove vrste delinkvencije.Međutim, Moffittina teorija u razvoj ranoga delinkventnog ponašanja uključuje i ulogu bioloških čimbenika, specifičnije neuropsiholoških deficita.Prema Moffitt, neuropsihološki deficiti i narušena obiteljska okolina zajedno, transakcijskim procesom, dovode do razvoja ranoga delinkventnog ponašanja.U pogledu delinkvencije s kasnim početkom, Patterson razvoj ove vrste delinkvencije pripisuje druženju s devijantnim vršnjacima do kojeg dolazi zbog smanjenoga roditeljskog nadzora, dok ga Moffitt pripisuje povećanoj želji za autonomijom koja se javlja u vrijeme adolescencije i druženju s devijantnim vršnjacima.
Author: Ivana Vrselja
Institution: Institut Društvenih Znanosti Ivo Pilar
Language: English
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W1555164775