Year: 2006
Type: book-chapter
Abstract: Bij het bezoek van H.M. de Koningin aan de stad Groningen ter gelegenheid van Koninginnedag 2004 werd zij toegezongen door een koor van 964 zangers.Een symbool, dat spreekt vanzelf, maar één dat niet direct met de monarchie samenhangt: in 2004 bestond de stad Groningen 964 jaar.Het symbool is doorzichtig en ondoorzichtig tegelijk.Als je het eenmaal hebt uitgelegd gekregen is het eenvoudig, maar uit vrijwel geen enkele positie als toeschouwer zal waarneembaar zijn geweest dat het koor 964 leden telt.Nou komt mijn grootvader uit Groningen, dus ik ken het belang van 'natellen', maar zelfs als het er per ongeluk toch 963 waren, hebben wij het op gezag gepercipieerd als 964 en dat als betekenisvol ervaren.Een bezoek van de Koningin brengt mensen ertoe alle symbolische registers open te trekken.Oranje 'mag', de Koningin is populair, deels zelfs onder diegenen die het koningschap niet direct verdedigen.Dit zijn twee punten die direct of indirect in vrijwel alle bijdragen tot deze bundel figureren: de symbolische functie van het koningschap, en het onderscheid tussen de monarchie als staatsvorm en de persoon van de Koning, tussen monarchisme en Orangisme.Die elementen wil ik in deze laatste bijdrage verbinden.Henk te Velde beschrijft de symboolfunctie in zijn analyse van de drie fasen van de rol van de monarchie.Hij laat zien hoe onze huidige monarchie bestaat bij de gratie van een stabiele democratische omgeving.Daardoor heeft de monarchie belang gekregen bij het stutten en ondersteunen van die democratie en van de constitutie.De oriëntatie van het koningschap is verticaal 2 , d.w.z.de belangrijkste relatie is die met de natie, de bevolking, en zijn hoofdrol is die van nationaal symbool van eenheid en continuïteit.Henk Vonhoff voegt daaraan een element toe dat m.n.ook in de Koninkrijksrelaties van cruciaal belang zal blijken: de bevolking heeft in die verticale relatie eerder een band met de persoon van de Koning, meer precies, met de Oranjes, dan met de institutie van de monarchie.Ook Vonhoff ziet de Koning als symbool van nationale identiteit.Nederlanders als Orangisten eerder dan monarchisten keren ook terug bij Hermann von der Dunk.Hij legt de nadruk op de intrinsiek gespannen verhouding tussen het koningschap en het gelijkheids-en prestatiebeginsel van het verlichte mensbeeld.Evenals Te Velde ziet hij een belangrijke doorbraak voor het Nederlandse koningschap in WO II, waarin Wilhelmina uitgroeide tot nationaal symbool.Orangisme is volgens Von der Dunk de vorm die monarchisme in Nederland heeft aangenomen 1. Ik dank Joris Stolwijk en Anna Gunn voor onderzoeksassistentie.2. l.p.v.horizontaal, waar het gaat om de band met andere koningshuizen in Europa.
Author: Ineke Sluiter
Language: German
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W1598775900