Year: 1937
Type: article
Abstract: In het einde van 1917 had Duitschland de verscherpte duikboot-oorlog aangekondigd.Tegenmaatregelen der geallieerden bleven niet uit.De toestand der neutrale zeevaarders werd er niet gemakkelijker op.Vooral niet sinds de Vereenigde Staten, de machtigste der neutralen, partij had gekozen.Met de overblijvende neutralen behoefde weinig rekening te worden gehouden.Macht beteekende in die dagen slechts overmacht, en op protesten werd niet veel acht geslagen.Aan geen van beide zijden.Dit had tot gevolg, dat de passagiersvaarten ingekrompen waren in aantal, en dat de varende schepen overvuld werden.De op Nederlandsch-Indië varende maatschappijen voeren reeds sedert lang niet meer hun gewone route, daar het Suezkanaal oorlogsgebied en ook de Middellandsche Zee al te onveilig was.De oude vaarweg over de Kaap de Goede Hoop was een tijd lang wederom in gebruik geraakt, doch ook deze scheen begin 1918 niet meer geraden.De reis naar de Oost ging in dien tijd via New-York en San Francisco, waarbij dan de Vereenigde Staten per spoor werden doorkruist.De booten der Indische maatschappijen bepaalden zich tot de vaart tusschen Frisco en de Oost-Indische havens, terwijl de reizigers naar New-York werden gebracht door schepen der Holland-Amerika-lijn.Ook de directe route naar West-Indië was verlaten.De Koninklijke West-Indische Mail liet de Oranje-Nassau tusschen West-Indië en New York heen en weer trekken.Het was in het begin van het jaar 1918, dat de Nieuw-Amsterdam zou vertrekken en, als ik mij goed herinner, waren de passagiers omstreeks negen uur in den avond van den 15en Januari aan boord verzocht.In Rotterdam was het dien geheelen dag merkbaar geweest.Op straat en in de koffiehuizen heerschte eene ongewone en zenuwachtige drukte.Een vertrekkend passagiers-schip was geen ge-IR.F. S. LANGEMEYER woon verschijnsel meer, en dat een zeereis niet geheel gevaarloos was, hadden de Statendam en de Rijndam ondervonden.De aanstaande passagiers werden dus door vele vrienden en familieleden vergezeld, en daar men zich toch niet aan verdrietige overwegingen kon overgeven, was de stemming in de stad overdreven vroolijk en nerveus.Het komen aan boord was weer eens eene geduldoefening.Vanwege de Maatschappij en het Amerikaansche consulaat werden de biljetten, passen en visa zeer nauwkeurig gecontroleerd.Ook het bekomen dier visa was al eene niet eenvoudige zaak geweest, die een paar dagen wachten in eene file in den tuin van het consulaatsgebouw -het was November -hadden gevorderd.Het zal dus zoowat half twaalf geweest zijn, toen wij eindelijk aan boord kwamen.Hier: de gewone atmosfeer van een vertrekkend schip, dat zich vult.Heel erg vult.Het schip, dat eigenlijk bestemd was voor een 250-tal eerste klasse en even zoovele tweede klasse passagiers, was nu ingericht voor ruim het dubbele van dit aantal.In de derde klasse reisden slechts enkele militairen.Mijne jonge vrouw en ik waren ingedeeld in diepgelegen en kleine vier-persoons-hutten, die niet al te ver van elkaar waren gelegen.Bij elkaar in één hut blijven was slechts aan enkele uitverkorenen beschoren en zeker niet aan een stel jeugdige gouvernementspassagiers zonder reis-ervaring.We gingen dus, ieder in onze eigen hut, slapen met paraat gehouden zwemvest.En na een verdacht rustige nacht keken we den volgenden morgen uit de patrijspoort, verwachtende de wijde zee te zullen zien.Dat viel tegen, want wat we zagen was de Rotterdamsche kade: het schip was niet vertrokken.En het bleek dat we ook dien dag en nog vele dagen daarna aan de kade zouden blijven liggen.Er scheen iets met de papieren niet in orde te zijn, doch wat dit was, werd niet bekend gemaakt.Dag voor dag was nu ieders hoop, dat het eindelijk gebeuren zou.De Amerikaansche consul liet bekend maken, dat hij niet voor de geldigheid van het visum kon instaan, als men van boord ging.Toch waagden enkelen het er op.Maar des nachts was iedereen weer terug Het werd een speciaal tochtje voor de Rotterdammers om met het veerbootje, dat vlak vóór de ligplaats van de Nieuw-Amsterdam passeerde, over te steken en dan naar vrienden en bekenden aan boord te wuiven.En van boord werd dat met de gebruikelijke gekruide humor beantwoord.Aan boord komen van niet-passagiers werd niet toegestaan.De bekende Hollandsch-Amerikaansche schrijver
Author: Ir. F.S. Langemeyer
Language: Dutch
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W1981869930