Year: 1951
Type: article
Abstract: in Swrtwame <iate<?W fan 1694.In dit jaar werd door Gouverneur JOHAN VAN SCHARPHUIZEN een bevel uitgevaardigd, waarbij alle inwoners verplicht werden de Zondag als algemene rustdag te erkennen.Aan dit voorschrift en andere van dien aard werd na kortere of langere tijd weinig of geen gevolg gegeven.De thans in Suriname vigerende Zondagsrust-verordening is van 1908 en werd door Gouverneur IDENBURG ingediend.De bepalingen komen in hoofdzaak overeen met die der Nederlandse Winkelsluitingswet; de Joodse zaken, die op Zaterdag gesloten zijn, mogen op Zondag geopend blijven.Doch een verscherpte Zondagsrust en winkelsluiting, waarbij dit niet was toegestaan kende Suriname reeds in 1783.Op 17 December van dat jaar verscheen een Publicatie van de Gouverneur-Generaal mr WOLPHERT JACOB BEELDSNIJDER MATROOS, waarbij werd overwogen, dat het er verre van af was, dat ,,diversche voorige Placcaaten zijn geobserveerd ende nagekoomen" en er nieuwe voorschriften werden gegeven.Wij lezen o.a.het volgende: "Eerstelyk ende alhier aan Paramaribo; dat op de Sondaagen, alsmede den eersten dag van het Kers-Feest, door Niemand van wat Natie of Religie hij ook mogte zijn, eenige Neeringen ofte Hanteeringe, veel min Arbeyd, ook niet door Slaaven, zal moogen worden gedaan of verrigt, nogte door Winkeliers hunne Winkels ofte Vensters van haare Huyzen geopend ofte in dezelfde eenige Goederen te koop gehangen, nogte uyt en na Vaartuygen ofte Huyzen gefraagen en gebragt".Een uitzondering werd gemaakt voor slagers, bakkers en verkopers van melk en groenten.Deze mochten buiten kerktijd hun waren afleveren.Ook aan de herbergiers was het toegestaan dan "op zeer matige wijze aan de bij hun komende Persoonen Dranken te schenken, mits in alle ordentelykheid en stilte zonder het maken van eenig geraas of gedruys, veel min gespeel op een of andere Instrumenten".Evenmin als te Paramaribo mocht men op de plantages en gronden op Zondag de slavenarbeid doen verrichten, ,,ten waare in eenige extra ordinaire en onvoorsiene toevallen, als van Brand, Watersnood en diergelijke, alwaar notoir Periculum in mora".Ook mocht men de slaven aan het werk zetten op Zondagen gedurende de tijd van het malen op de suiker-en gedurende de pluktijd op de koffie-plantages, "mits zoodanige Son-of Feestdag bij de eerste geleegentheyd aan de Slaaven worde te ruggegeven Deze voorgeschreven Zondagsrust voor de slaven, de bepaling van een maximum-arbeidsduur van 10 uren per dag, een vrijheid van arbeid van tenminste 14 dagen na een bevalling e.d., hebben sommige schrijvers ertoe kunnen leiden te betogen, dat het bestaan der slaven nog niet zo hard was! Men wees er daarbij dan vaak op, dat de arbeiders in Europa er nóg slechter aan toe waren in de werkplaatsen en mijnen : onbeperkte arbeidsduur, kinderarbeid enz.Eén voorbeeld.JOHAN FRIEDRICH LUDWIG in zijn JVeues/e iVac/mcAteM won Simnaw (Jena 1789, blz.122): "Der Zustand dieser Leute ist auch wirklich nicht so unglücklich, als man gemeiniglich dafür halt... .Die Leibeigenschaft abgerechnet, sind sie in einem guten, ja gewisz in einem bessern Zustand, als manche
Author: R.D. Simons
Language: German
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W1988235167