Year: 1935
Type: article
Abstract: Toen indertijd besloten werd, de Surinaamsche bacovencultuur met gouvernementssteun (periode 1905-1913) te beëindigen, was het blijkbaar de bedoeling dat de liquidatie finaal en totaal zijn zou.De United Fruit Company, verreweg de belangrijkste figuur in de bananenwereld, zoowel in als buiten Amerika, had de gelegenheid gehad, op voor haar gunstige voorwaarden, er zich van te overtuigen, of Suriname, destijds een land dat ver buiten de zone lag der bananencultuur voor uitvoer naar de Vereenigde Staten en Europa, al dan niet kansen bood, om aanplantingen van de Gros Michel-varieteit (de specialiteit der U.F.C.) vrij te houden van de elders groote verwoestingen aanrichtende Panamaziekte, tegen welke voorshands geen remedie te vinden was.Het resultaat was negatief en de genoemde Amerikaansche onderneming trok zich terug, daarbij prompt haar verplichting nakomende, om de Surinaamsche bananenvloot op de in 1906 bij voorbaat gestelde voorwaarden over te nemen.Was er destijds eenige sprake van geweest, dat Regeering en Bestuur zich, ondanks de ondervonden teleurstelling, toch voor de bacovencultuur bleven interesseeren, als voor de toekomstige ontwikkeling van Suriname van groote beteekenis, dan zou men zeker het transportmiddel niet hebben mogen prijsgeven; contractueel bestond er geen verplichting tot dit laatste.Zelfs is de vraag gewettigd -al kan dan ook niemand die met eenige zekerheid beantwoorden -of de U.F.C. Suriname wel zoo gemakkelijk in den steek gelaten zou hebben, wanneer de tegenpartij in het bezit eener transportorganisatie ware gebleven, m.a.w.wanneer aan de Company te kennen ware gegeven, dat van de bevoegdheid om aan haar de vier Surinaamsche vruchtenschepen over te doen, geen gebruik zou worden gemaakt.Overigens zouden, wanneer er voorzien was dat de bacovencultuur te eeniger tijd wederom voor Suriname van belang zou kunnen zijn, verschillende vraagstukken, welke er zich aan vastknoopen, geen oogenblik uit het oog mogen zijn verloren en dan zou er thans allicht geen studie of onderzoek meer noodig zijn, om te kunnen vaststellen of, althans voor zoover betreft de in Suriname bestaande condities, hervatting der cultuur mogelijk is.De sedert het liquidatiebesluit van 1910 verloopen tijd lijkt ruimschoots voldoende, om alles te weten te komen wat er door studie en experimenteering op cultuurtechnisch en phytopathologisch gebied ter plaatse te leeren viel.In 1912 voerde Suriname voor het laatst bacoven naar de V.S. uit, in 1913 gingen eenige proefzendingen naar Europa en in 1914 maakte de wereldoorlog voorloopig een einde aan de pogingen van particuliere zijde, om voor het product der nog in stand gebleven aanplantingen een afzetgebied te vinden, los van de U.F.C. en haar organisatie.Sedert heeft af en toe het vraagstuk der bacovencultuur wel weder eens de aandacht bezig gehouden, maar het heeft tot 1933 geduurd, voordat het opnieuw wat men noemt in het brandpunt der belangstelling is komen te staan.Na hetgeen hierboven opgemerkt is aangaande het verloop der vorige bacovenonderneming, blijft er weinig reden bestaan voor de verwachting dat men thans vasteren grond onder de voeten zou hebben dan het geval was toen, in 1906, met de U.F.C, gecontracteerd werd; het tegendeel is zelfs eerder waar.Destijds was men althans zeker van vervoer en afzet en was het risico voor Suriname beperkt tot de twee mogelijkheden dat a) de cultuur, in engeren zin, zou mislukken, of è) de voor tien jaar vastgestelde verkoopprijs zou blijken geen voldoende winst te laten.Thans zouden opnieuw oplossingen moeten worden gevonden, zoowel voor het vervoer-en het afzet-als voor het cultuurprobleem.In 1905 werd het niet verantwoord geacht bacoven voor export te gaan produceeren, tenzij afzet in de V. S. verzekerd was en wel met de U.F.C, als koopster.Thans is de positie van genoemde Compagny nog altijd zeer sterk, hoewel natuurlijk ook zij aan concurrentie het hoofd heeft moeten bieden; geen verdediging behoevende monopolies bestaan nu eenmaal niet, ook in Yankeeland niet.In Haïti, een eiland zóó gunstig gelegen, dat versch tropisch fruit van daar, evenals van Cuba, Jamaica en Porto Rico, onafgekoeld naar de V. S. kan worden overgebracht, zijn ook bananen gekweekt voor export (zelfs Gros Michel-bananen),
Author: W.R. Menkman
Language: Dutch
Subfield: Plant Science
Domain: Life Sciences
SDG: Zero hunger
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W2004718755