Year: 1940
Type: article
Abstract: tot 1865 predikant is geweest bij de Vereenigde protestantsche gemeente van Curacao, heeft verdienstelijk werk gedaan door de Kerkelijke archivalia ter plaatse te onderzoeken en zijn studies, daaraan ontleend, aan de drukpers toe te vertrouwen.Het Kerkhistorisch archief II, 1859, bevat de geschiedenis van ,,De hervormde, thans Vereenigde protestantsche gemeente van Curacao", terwijl iiemge fa/sona'er/tetf'en eeire/Zeno'e de voomta/t'ge evangeZtsc/t-Ztttf&erscAe gemeewte o^> Cwnifao een afzonderlijke uitgave is, in 1865 bij A. W. Sijthoff te Leiden verschenen.J. H. J. Hamelberg heeft in De iVeier/aMiers o£ ie Wes/-/nüscAe ei7a«^e« (1901) daaraan, wat de Luthersche gemeente betreft, maar heel weinig toegevoegd uit de door hem op het Rijksarchief geraadpleegde bronnen (blz.205).Er is echter een andere schrijver, die, gezien de beperkte omvang van zijn boekje, juist over dit onderwerp nogal uitvoerig is.J. H. Hering wijdt in zijn jBescAn;ving van Aet f etTani Cwrapao en ie iaar onier Aoorenie etTanien, .Bon-aire-Oroia en /C/et'n Cwrapao (Amsterdam, 1789) niet minder dan tien van de negentig bladzijden aan bijzonderheden omtrent de Luthersche gemeente.Het is, naar ik meen, op goede gronden verondersteld door P. A. Euwens O.P., dat Hering nimmer op Curacao is geweest, en in menig opzicht kan hij dan ook niet voor een betrouwbaren gids gehouden worden.Van Dissel tast met name Herings gezag aan met betrekking tot sommige van diens mededeelingen over de Luthersche gemeente.Dank zij de medewerking van den archivaris der Evangelisch Luthersche gemeente te Amsterdam en een gunstige beschikking der kerkelijke autoriteiten ben ik in de gelegenheid geweest de daar aanwezige archivalia, op Curacao betrekking hebbende, te raadplegen.Zij stellen mij in de gelegenheid Van Dissel aan te vullen en eenige punten op te helderen, die dezen schrijver Hering.Naderhand van ,,wangevoelens" beschuldigd, zou hij naar Amsterdam vertrokken en op de reis overleden zijn.Ruim veertig jaar bleef de gemeente herderloos, ofschoon er nu en dan wel pogingen werden gedaan om een geregelde godsdienstoefening te verkrijgen.Er werden verzoekschriften gericht aan het Amsterdamsch consistorie of door gemachtigden daarmee overleg gepleegd, om van die zijde raad en ondersteuning te ontvangen.Eerst in 1743 deed het consistorie een voorstel, dat hierop neerkwam: brengt op Curacao een fonds van / 40.000.-bijeen,dan zullen wij de beroeping van een predikant bevorderen.Daarna duurde het nog twaalf jaar, vóór verdere stappen konden worden gedaan.Tot zoover Hering, wiens mededeelingen bevestiging schijnen te vinden in een mededeeling, die ds.H. W. Eldermans, zonder te zeggen waaraan hij die ontleent, doet in het Gedenkboek Nederlan d-C uragao 1634-1934, blz.193: "In de 17de eeuw is er al eens een Luthersch predikant op Curacao werkzaam geweest, die evenwel wegens kettersche gevoelens in 1685 is heengegaan."Omtrent hetgeen in de eerste helft der 18de eeuw, vóór 1755, voor de Lutherschen op Curacao gedaan is, bevat het archief der Evangelisch Luthersche gemeente van Amsterdam eenige gegevens.Zeker is reeds in het begin der 18de eeuw door Lutherschen op Cura?ao verbinding gezocht met het Amsterdamsche Consistorie.En uit een brief, 23 Maart 1744 door het consistorie te Amsterdam naar Berbice gezonden, blijkt, dat in het vorige jaar een verzoek om steun van de Lutherschen op Curacao vooralsnog is afgewezen.
Author: B. de Gaay Fortman
Language: Dutch
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W2039959379