Year: 1943
Type: article
Abstract: De natuur is er onvergelijkelijk schoon".Dat schreef mij iemand, vóór ik naar Suriname ging, en het is mij do waarheid gebleken.Ik zal uitingen van verschillende bewonderaars van de natuur in Suriname en Britsch Guyana aanhalen.Daarbij vang ik aan met een woord van prof.dr.W. Joest in fose/ZscAa/f /«> £>rffomi<; te Berlijn: "Suriname ist eine von der Natur gesegnete, von Menschen vernachlassigte Gegend, die reichste der Erde".Op hem laat ik volgen den kunstschilder Th.B. van Lelyveld, die in December 1894 met de "Prins Frederik Hendrik" de kust van Suriname naderde: "Om half zes doemt in het Oosten een vaag rood schijnsel op; het wordt grooter, het wordt glanzend als robijn, het wordt steeds lichter, al lichter.Totdat een albeheerschend, goudstralend morgenlicht gulden glimpjes toetst op de kruivende toppen van het immense, deinende watervlak.In enkele oogenblikken is de zon meester van den dag geworden.Onder den egaal kobalten hemel is de zee bezaaid met al maar dansende schittering.Doch de zee heeft sinds gisteren haar doorschijnend ultramarijnen mantel afgelegd; zij is geelgroenig van kleur geworden door al het meegestuwde leem en de fijne humusstoffen van de Amazone.... Nog vóór het land bereikt is, komen zwart gevlekte, emeraldgroene kapellen aangefladderd; ook enkele vogels, libellen en zelfs wespen vertellen de eerste verhalen van vreemde boomen en nog onbekende bloemen.Een half uur later stoomt de boot, bij Braamspunt, langs een dichte mangrove-vegetatie....De vaart door de breede rivier met haar lage oevers is.... een en al verrukking.Het zich verplaatst voelen in een nieuwe wereld, L. C. VAN PANHUYS het voorbij gaan van plantages, waar bewoners vriendelijk wuiven met de zakdoek dit alles en meer, doet het gemoed beven van geluk en van volmaakte vrede.... Nu verschijnt, achter een zeer ruim grasveld-plein, dat omringd is door statige koningspalmen, het blanke Gouvernementsgebouw."Op een tocht naar Albina in 1895 siddert bij het varen uit de Suriname-rivier "onder een zalmrood licht het water in opale tinten.Dan komt gauw de avond".Machtig is, den volgenden morgen.deindruk van den geweldigen Marowijne-stroom.,,Weligbegroeide eilanden liggen coulisseachtig achter elkaar verspreid.Door het geruisch van de boot schrikken tallooze flamingo's en sabakoe's van de eenzame oevers op.Prachtig doet al dat rood en wit tegen het strakke blauw van de lucht als ze in grootc zwermen wegvluchten naar den tegenovergelegen woudoever, om er, neerzwevende, een veiliger schuilplaats te zoeken tusschen de kronkelende luchtwortels der risophoren...."Er zit kleur -en beweging -en volgorde in deze fraaie schildering.Uiterst gering is de bewegingsvrijheid te Albina, er is maar één weg, landwaarts, niet meer dan een Indianenpad, in den regentijd onbegaanbaar.Maar het is muskietenvrij; bovendien is er een verrukkelijke, van pirins -de blauwe rivierhaai -vrije badgelegenheid in een zandigen inham der rivier, koelend overschaduwd door zwaar geboomte.Nu van Lelyveld bij een ander uitstapje: ,,'s Morgens vroeg bij het gloren van den ochtend (in de Coppename-rivier, bij terugkeer van een tocht naar de Wajombo, in hetzelfde jaar): de lange, in het water afhangende lianen, vangen het jonge, teerelicht op; de toppen der hoogste boomen zijn als met goud overgoten koepels.Als langzaam de blauwige nachtdampen zijn weggetrokken, is het al goud, de immense hemel, de ontelbare woudreuzen, het wijde watervlak, waarop gouden parels dansen.Bij een weldadige koelte is alles gehuld in een goddelijken glans.Welk een verrukkelijk oogenblik!Een oogenblik, want kort, heel kort duurt deze aardsche pracht...."Tot slot dezelfde schrijver over een uitstapje in 1895 in Boven-Para: We zien ,,de verblindend lichte, schroeiend heete savanne, wijd voor ons.... uitgestrekt.... Het suikerwitte, heldere kwartszand kaatst stovend de vlammende zonnehitte terug".Met corjalen wordt langs de Para-rivier de terugreis aanvaard.
Author: Jhr Panhuys
Language: Dutch
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W2072950358