Maten voor prestige, sociaal-economische status en sociale klasse voor de standaard beroepen classificatie 1992.
Year: 1997
Type: article
Abstract: In dit artikel presenteren we drie malen voor beroepsstatus op basis van de Standaard Beroepell Classificatie 1992 (SBC-92) vall het Cemraal Bureau voor de Statistiek.Allereerst bespreken we de kenmerken van de SBC-92 en vergelijken deze met de vorige Beroepellclassificatie 1984 (BRC-84) ell de 1ntematianal Standard Classificatioll oj Occupations 1988 (ISCO-88).Daama geven we aan op welke wijze we gekomen zijn tot de drie matell voor beroepsstatus: de U&S-schaal voor beroepsprestige (U&S-92), de International Socia-Economic Index of occupational status ([SEI-92) en de EGP-indeling naar sociale klasse .Vervolgens vergelijken we deze matell met de maten die zijn ajgeleid van de BRC-84 en de ISCO-88.Om deze beroepsschalen Ie valideren schatten we parameters voor eenvoudige statusverwervingsmodellen en vergelijken we intergenerationele mobiliteitspatronen, beroepshomogamiepatronen en de samenhang met enkele sodale indicatoren. 1 Inleiding In sociaal-wetenschappelijk onderzoek wordt het heroep van een persoon gezien als kenmerkend voar zijn sodale positie en als een belangrijke determinant voo~zijn houdingen en gedrag.Beroepen hebben op verschillende manieren invloed op houdingen en gedrag.Zo kunnen het prestige, de sodaal-economische status en de sodale klasse die aan het beroep verbonden is verschillen in houdingen en gedrag verklaren (Dronkers & Ultee 1995).Voor de verschillende soorten beroepsstatus zijn daarom afieidingen nodig die de beroepen (eventueel in combinatie met enkele andere kenmerken) omzetten in prestigeladders, sociaal-economische indexen of , De atleidingen van de SBC-92 zijn tot stand gekomen in een samenwcrkingsverband tussen medewerkers van de vakgroep Sociologie van de Universiteit Utrecht en de Sector Integratie en Presentatie van de Divisie Kwartaire sector en leefsituatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek.Bart Bakker is werkzaam bij het Centraal Bureau voor de Statistiek, in de sector lntegratie en Presentatie van de divisic Kwartaire Sector en Leefsituatie.Oit artikel is op persoonlijke titel geschreven.Harry Ganzeboom en Paul Nieuwbeerta zijn werkzaarri bij de vakgroep Sociologie van de Universiteit Utrecht.loge Sieben was als stagiaire b~j deze vakgroep werkzaam.De <lutcurs danken de leden van de interne en externe bcgcicidingscommissie die betrokkcn zijn gcwccst bij dit project. .sociale-klasse indelingen.In de afgelopen 15 jaar zijn in Nederland diverse van dergelijke ,afieidingen ontwikkeld (Sixma & Vltee 1983; Ganzeboom et a!.1987; Klaassen & Luijkx 1987).De gepubliceerde afteidingen gaan veelal uit van de Beroepenclassificatie 1984 (BRC-84; CBS 1984).De BRC-84 is echter in de jaren negentig geen goede weergave van de werkelijkheid meer.Oak sluit zij niet aan bij de nieuwe internationale beroepenclassificatie, de International Standard Classification of Occupations 1988 (ISCO-88, ILO 1990).Daarom heeft het CBS een nieuwe beroepenclassificatie ontwikkeld: de Standaard Beroepen Classificatie 1992 (SBC-92; CBS 1993).De SBC-92 wijkt sterk af van de BRC-84, waardoor een eenvoudige omzetting van de BRC-84 naar de SBC-92 niet zander problemen mogelijk is.Daarom zijn de besraande afteidingsschema's niet toe te passen op de SBC-92, en is het niet langer mogelijk eenvoudig het beroepsprestige, de sociaal-economische status of de sociale klasse vast te stellen.Dit is betreurenswaardig, aangezien de SBC-92 zich naar aile waarschijnlijkheid zal ontwikkelen tot de standaard in Nederlands onderzaek.Het is tegen deze achtergrond dat we nieuwe afieidingsschema's presenteren waar~ mee beroepen uit de SBC-92 kunnen worden omgezet in drie beroepsstatus-maten: • de V&S-schaal voor beroepsprestige (Sixma & Vltee 1983), die we afkorten als V&S-92; • de International Socia-Economic Index (ISEI) van Ganzeboom, De Graaf & Treiman (1992), die we afkorten als ISEI-92; • de indeling naar sociale klasse van Erikson, Goldthorpe & Portocarero (1979), die we afkorten als EGP-92.Door deze afleidingsschema's te ontwikkelen, te valideren en beschikbaar te stellen hopen we eraan bij te dragen dat deze statusmaten gebrnikt kunnen blijven in Nederlands onderzoek 1 • De opbouw van dit artikel is als voigt.Allereerst bespreken we de SBC-92 en vergelijken deze met de BRC-84 en de ISCO-88.Daarna geven we aan op welke wijze we zijn gekomen tot de afieidingsschema's voor de V&S-92, ISEI-92 en EGP-92.We valideren de nieuwe afleidingen door met empirische gegevens te laten zien dat de overeenkomst tussen de indelingen afgeleid van de oude en de nieuwe classificatie groot is.Daartoe bepalen we de onderlinge samenhangen en vergelijken we de samenhangen met beroep van vader, leeftijd, geslacht, opleiding en inkomen in een eenvoudig statusverwervingsmodel, de patronen van intergenerationele mobiliteit, trouwpatronen en de samenhang met enkele sociale indicatoren.
Language: Dutch
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2122832170