Year: 2010
Type: other
Abstract: Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Mijnheer de rector, dames en heren, IntroductieAl meer dan 100 jaar zijn we bekend met de ziekte van Alzheimer, de meest voorkomende vorm van dementie.Toch wordt er pas de laatste decennia onderzoek gedaan naar hoe mensen deze ziekte beleven.Dit heeft onder meer te maken met hoe we tot in het recente verleden tegen de ziekte aankeken: toch voornamelijk vanuit een medisch-biologisch behandelperspectief.Bij het denken vanuit dit medische model gaat het erom zicht te krijgen op de symptomen waaraan je de ziekte herkent, inzicht te krijgen in de oorzaak van de ziekte, en methoden te vinden om die te genezen of -nog mooier -te voorkomen.Het medisch wetenschappelijk onderzoek was, en is, er in de eerste plaats op gericht om een antwoord te vinden op díe vragen.In de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw kwam er vanuit het revalidatiedenken, naast interesse voor de symptomen en de oorzaak van de ziekte van Alzheimer, ook interesse voor de blijvende beperkende gevolgen van de ziekte en eventuele mogelijkheden voor revalidatie en compensatie.Denk in dit verband aan de International Classification of Impairments, disabilities and handicaps, de ICIDH, waarvan de eerste versie dateert uit 1980.Dit perspectief wordt ook wel het 'gevolgenmodel' genoemd (Bangma & Kap, 1988).Wetenschappelijke vragen vanuit dit perspectief zijn: tot welke beperkingen en handicaps in het dagelijks leven leiden de cognitieve en gedragsstoornissen die optreden bij dementie.En hoe kan daarvoor worden gecompenseerd met hulpmiddelen, stimulering, training, zodat mensen die de ziekte hebben zo lang en zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven functioneren.Het gaat dan nog nauwelijks over hoe mensen deze beperkingen ervaren en hoe ze dáár mee omgaan.Die vragen komen pas naar voren eind jaren tachtig, begin jaren negentig van de vorige eeuw, mede ingegeven door algemene ontwikkelingen op het gebied van de stress-coping theorie (Lazarus & Folkman, 1984), en nieuwe behandelingsmogelijkheden voor ziekten die voorheen dodelijk waren (denk aan hart en vaatziekten, kanker, en meer recent AIDS).Door deze ontwikkelingen werden ziekten die eerder terminaal waren chronisch, en daardoor ontstond er meer aandacht voor hoe mensen omgaan en leven met chronische ziekten (Samson et al., 2007).Bij mensen met dementie deed zich bijvoorbeeld de vraag voor of een deel van de waargenomen gedragsveranderingen wellicht te
Author: Rose‐Marie Dröes
Language: Dutch
Subfield: Psychiatry and Mental health
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2127498705