Work

KKTC'deki ilk okuma-yazma öğretimi ile ilgili uygulamalar ve bunlara ilişkin öğretmen görüş ve değerlendirmeleri [Teacher views and evaluations related to the elementary reading instruction practices in the Turkish Republic of Northern Cyprus]

Year: 2009
Type: report
Study design: Observational Study
Abstract: Bu anket çalışmasındaki temel amaçlar şu şekilde özetlenebilir: (a) KKTC’deki ilk okuma-yazma ile ilgili uygulamaları kapsamlı ve sistemli bir şekilde tespit etmek; (b) öğretmenlerin bu uygulamalar hakkındaki görüş ve değerlendirmelerini saptamak; (c) birinci sınıfta okuma ve yazmayı sökemeyen öğrenci sayısını ilgili dönem için belirlemek; (d) ve son olarak da öğretmen açısından okuma-yazma kazanımında yaşanan sorunların altında yatan nedenlerin neler olduğunu belirlemek. Anket 2007-2008 Öğretim Yılı’nda birinci sınıfta öğretmenlik yapan veya en az beş yıl ilkokul birinci sınıf öğretmenliği yapmış olan öğretmenleri hedef almıştır. Çalışmaya 78 ilkokuldan toplam 225 öğretmen katılmıştır. Bu öğretmenlerin 143’ü çalışma yapılan dönemde birinci sınıfları okutan sınıf öğretmenleriydi. Böylelikle ilkokulların %87’sini ve birinci sınıf öğretmenlerinin de %84’ünü temsil eden kapsamlı bir çalışma yapılmıştır. Öğretmenlerin görüş ve değerlendirmeleri aşağıda verilen yedi ana başlık altında toplanmıştır. 1.İlk okuma-yazma öğretiminde kullanılan yöntemler;2.Yeni Türkçe kitapları;3.Bileşik el yazısının öğretimi;4.Hizmet içi eğitim etkinlikleri (konferans, kurs, seminer vb.);5.Denetleme uygulamaları;6.Okuma bayramı, elma kızartma, kurdele takma ve benzeri uygulamalar;7.Okuma-yazma sorunları olan öğrenciler. 1. İlk okuma-yazma öğretiminde kullanılan yöntemler Öğretmenlerin %64’ü karma yöntemini ve %25’i de cümle çözümleme yöntemini kullandıklarını belirtmişlerdir. Okuma-yazma öğretiminde hangi yöntemin en etkili yöntem olduğu konusunda ise öğretmenler arasında ciddi görüş ayrılıkları olduğu gözlemlenmiştir. Ancak büyük bir çoğunluğun (%94) hece/ses çalışmalarının (fonetik çalışmaların) okuma-yazma eğitiminde temel olduğu konusunda görüş birliği içinde olduğu tespit edilmiştir. Genel hatları ile öğretmenlerin kullandıkları mevcut yöntemlerle sınıfın yaklaşık %94’ünü okutmakta başarılı olduğu gözlemlenmiştir. Bu da uygulanan okuma-yazma yöntemlerinin sınıfın büyük bir oranını okutmakta başarılı olduğunu göstermektedir. Ancak yöntem konusunda gözlemlenen çelişkili görüşler ve uygulamalar eğitimi olumsuz yönde etkileyebileceği için bu durum kaygı vericidir. Hangi yöntemin daha etkili olduğu sorusuna açıklık getirilebilmesi için karma, cümle ve fonetik yöntemlerinin sistemli bir şekilde karşılaştırıldığı bilimsel çalışmaların yapılması gereklidir. Bu karşılaştırılmalı araştırmalar farklı yöntemlerin olumlu ve olası olumsuz etkilerinin objektif olarak incelenmesine olanak sağlayacaktır. Böylelikle mevcut kavram karmaşasını ortadan kaldırmak ve farklı yöntemler konusunda da öğretmenlerin bilinçli bir şekilde aydınlandırılıp yönlendirilmesi mümkün olacaktır. Son olarak, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu okul öncesi eğitimde yapılan dil çalışmalarının okuma-yazma gelişimi için çok önemli olduğu görüşünü ifade etmiştir. Dil çalışmalarının okuma-yazma gelişimini birebir etkileyebileceğine dair çok güçlü bulgular mevcuttur (bkz., NICHD, 2000; Rose, 2006). Dolayısı ile öğretmenlerin bu görüşü bilimsel raporlar tarafından da desteklenmektedir. Bu nedenle okul öncesi ve sonrasında yapılacak olan dil çalışmaları daha kapsamlı ve sistemli bir şekilde uygulanmalı ve ses/hece çalışmalarını da içermelidir. Bunun da etkili bir şekilde uygulanabilmesi ve birinci sınıf programını aksatmaması için okul öncesi (anaokul) ve ilkokul birinci sınıf müfredatlarının birlikte ele alınıp düzenlenmesi gereklidir. 2. Yeni Türkçe kitaplarıKatılımcıların büyük bir çoğunluğu (%89) MEKB tarafından yayımlanan yeni Türkçe kitaplarından memnun olduğunu belirtmiştir. Kitapların özellikle Kıbrıs kültürünü yansıtması en olumlu özellik olarak nitelendirilmiştir. Ancak, bu kitapların kullanımının daha etkili olabilmesi için bazı değişikliklerin yapılmasının şart olduğu konusunda da görüş birliği olduğu tespit edilmiştir. Önerilen değişiklikler şu şekilde özetlenebilir: a) Türkçe kitaplarının işleyiş takvimi hızlandırılmalı ve hece/ses çalışmalarına daha erken aşamada geçilmelidir. b) Kitaplardaki uzun ve zor kelime, cümle, ve parçalar kısaltılıp basitleştirilmelidir. c) Yazılar daha büyük harflerle ve daha geniş satır aralıkları ile yazılmalıdır. d) Ek hece çalışma kitapları basılmalıdır. e) Kitap mevcut şekli ile sayfa sayısı fazla olduğu için ağır ve kullanımı zordur. Bu nedenle, iki kitap halinde basılmalı ve bu yaş çocuğunun güvenle kullanabileceği ve kolayca dağılmayacak sağlamlıkta olmalıdır. 3. Bileşik el yazısının öğretimi Mevcut uygulamada bileşik yazı çalışmalarına genelde (iyi seviyedeki) ikinci sınıfların son döneminde başlanmaktadır. Üçüncü sınıflarda bu bilgi pekiştirilir. Daha sonraki aşamalarda ise kullanılıp kullanılmaması genelde öğretmenin şahsi kararına bağlıdır. Öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu bileşik yazıya geçişin, yazı gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceğini belirtmiştir. Bu nedenle de bileşik yazının temel dik yazı bilgisi iyice pekiştikten sonra, üçüncü veya üstü sınıflarda öğretilmesi konusunda görüş birliği olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin bu çalışmada dile getirdikleri görüşler, bu konudaki bilimsel çalışmalardan çıkan sonuçlarla paralellik göstermektedir. Günümüzde, okuması ve öğrenmesi bileşik yazıya göre daha kolay olduğu için dik temel yazı ile okuma-yazma öğretimine başlamak ve bileşik yazıyı ilkokulun ileriki aşamalarında öğretmek en doğru seçenek olarak kabul edilmektedir (Schlagal, 2007). Son olarak öğretmenler bileşik el yazısı öğretilirken "güzel yazı olarak öğretilmeli" ve "kullanımı da öğrencinin seçeneğine bırakılmalıdır", görüşlerini dile getirmiştir. Başka bir deyişle bileşik yazının derslerde kullanılması zorunlu olan bir yazı şekli olmaması konusunda görüş birliği olduğu saptanmıştır. 4. Hizmet içi eğitim etkinlikleri (konferans, kurs, seminer vb.) MEKB’nin düzenlediği hizmet içi eğitim etkinliklerinin öğretmenin mesleki gelişimini destekleyen temel kaynak olduğu ve bu etkinliklere katılımın da yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu etkinliklerin büyük oranda yetersiz olduğu (%63) ve mevcut konferans türü eğitim yerine uygulamaya yönelik pratik bilgilerin ağırlıkta olduğu atölye türü çalışmalara ihtiyaç olduğu (%92) güçlü bir çoğunluk tarafından dile getirilmiştir. 5. Denetim uygulamalarıGenel hatları ile denetleme sistemi olumlu olarak değerlendirilmiştir. Ancak mevcut denetleme uygulamalarının öğretmene rehberlik etmede yetersiz olduğu ve daha etkili olabilmesi için denetleyenin sınıf öğretmenliği yapmış tecrübeli kişiler olması ve denetimin de yılda en az iki kez yapılmasının gerektiği görüşleri büyük bir çoğunluk tarafından dile getirilmiştir. Öğretmenler, denetleme kriterlerinin şeffaf olması ve herkese eşit bir şekilde uygulanması gerektiğini de ayrıca ifade etmişlerdir. 6. Okuma bayramı, elma kızartma, kurdele takma ve benzeri uygulamalarOkuma bayramının özellikle okuma-yazma gelişimi yavaş olan öğrenciler üzerinde olumsuz etkisi olabileceği büyük bir çoğunluk tarafından dile getirilmiştir. Bu oldukça kaygı verici bir durumdur ve özellikle bu kesim öğrenciyi motive etmek amacıyla uygulanan bu etkinliklerin sanılanın aksine olumsuz etkisi olabileceğini göstermektedir. Yirmi üç ilkokulun okuma bayramını uygulamadan kaldırmasının başında gelen nedenlerden birinin de bu olduğu tespit edilmiştir. Hiçbir öğrenciyi rencide etmeyecek olumsuz yönde etkileme riski olmayan motive edici çalışmaları sınıfın özel ihtiyaçlarına uyarlayarak uygulaması için öğretmen desteklenmeli ve yönlendirilmelidir. Bu çalışmada elma kızartma gibi sınıf içi etkinliklerinin genelde olumlu değerlendirildiği gözlemlenmiştir. Ancak bu konuda kesin bir sonuca varmadan önce daha derin araştırmaların yapılması gereklidir. Öğretmen ve öğrenci üzerinde gereksiz yere baskı yaratan ve/veya öğrencinin özgüvenini (psikolojik sağlığını) olumsuz yönde etkileme riski olan uygulamaların MEKB tarafından gözden geçirilmesi ve uygulamadan kaldırılması gereklidir. 7. Okuma-yazma sorunları olan öğrencilerÇalışmanın yapıldığı 2007-2008 Eğitim-Öğretim döneminde, birinci sınıfa giden öğrencilerin %5.8’inin okuma-yazma kazanımında sorun yaşadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 45'si bu durumdaki öğrencilerin sağaltımı konusunda uzman desteği aldığını ifade ederken, %38'si hiçbir destek almadığını dile getirmiştir. Öğretmenler birinci sınıfta okuma-yazma sorunu olan öğrencilerin büyük bir oranının düşük zeka ve motivasyon eksikliğinden dolayı öğrenme sorunu olduğunu ve bu çocuklarla birebir çalışabilecek uzman desteğine en fazla ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin bu konuda dile getirdiği görüşlerin objektif veri toplama araçları ile teyit edilmesi ve detaylı olarak araştırılması ileride etkili sağaltım programlarının geliştirilebilmesi açısından çok önemlidir. Son olarak, bu konu özel eğitim uygulamaları ile birebir bağlantılı olup özel eğitim konusunda uzman sayısının ve desteğinin artırılmasına yönelik çalışmaların yapılması gerektiğinin bir kez daha altını çizmektedir. ________________________________________Teacher Views and Evaluations related to the Elementary Reading Instruction Practices in the Turkish Republish of Northern CyprusAbstract The primary aims of this survey study can be summarised as follows: (a) to undertake a comprehensive and systematic investigation of the elementary reading instruction and related practices in the Turkish Republic of Northern Cyprus; (b) to establish the teacher views and evaluations of these practices; (c) to establish the number of students who fail to acquire reading skills at Grade 1; (d) and finally to examine the teachers’ views on the possible reasons underlying reading failure. The study targeted Grade 1 teachers and primary school teachers who had at least five years of teaching experience at Grade 1 (in the academic year of 2007-2008) . A total of 225 teachers from 78 primary schools participated in the study. Among the participants, 143 teachers were Grade 1 teachers. Hence, this was a comprehensive study that represented 87% of the primary schools and 84% of Grade 1 teachers. Teachers’
Language: Turkish
Field: Psychology
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2222581160
Cites: 49
Cited by: 7
Related to: 10