Year: 2007
Type: article
Abstract: Lepkość krwi jest jej podstawową własnością fizyczną, wyrażającą opór przeciwko płynięciu i określającą warunki przepływu w całym układzie naczyniowym. Podlega ona wpływom zewnętrznym (temperatury, prędkości przepływu), w największym jednak stopniu jest determinowana składem krwi (wartością hematokrytu, własnościami krwinek czerwonych, składem białek osocza). Lepkość krwi stała się najpierw obiektem zainteresowania w schorzeniach hematologicznych. Dlatego znaczenie patologii lepkości jest tutaj najlepiej zbadane. Złożone zaburzenia hemoreologiczne są jednak obserwowane również w licznych chorobach układu sercowo-naczyniowego. Podkreśla się ich znaczenie w patogenezie miażdżycy i w rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych, w cukrzycy, zespole metabolicznym oraz w zaburzeniach gospodarki lipidowej. Nadciśnienie tętnicze jest powszechnie uważane za jednostkę chorobową, w której zaburzenia lepkości są stałym elementem obrazu klinicznego, zwłaszcza w jej bardziej zaawansowanych postaciach. Do czynników odpowiedzialnych za podwyższoną lepkość krwi u chorych z nadciśnieniem tętniczym zalicza się w pierwszej kolejności podwyższoną wartość hematokrytu i hiperfibrynogenemię. Lepkość krwi, według prawa Poiseuille’a, przez wzrost oporów przepływu podwyższa ciśnienie systemowe. Jednak, będąc podstawowym warunkiem wystąpienia sił naprężenia ścinającego (shear stress) oddziałujących na śródbłonek naczyniowy, odpowiada również za pobudzenie go do produkcji substancji naczyniorozszerzających (mechanotransdukcja). Rola lepkości krwi w regulacji ciśnienia tętniczego jest zatem złożona. Patologiczny wzrost lepkości krwi usposabia do rozwoju powikłań narządowych nadciśnienia, sama zaś lepkość wykazuje silny pozytywny związek ze śmiertelnością całkowitą chorych z nadciśnieniem tętniczym. Obniżenie lepkości krwi w przebiegu nadciśnienia tętniczego jest potencjalnie ważnym kierunkiem działań terapeutycznych. Wpływ nowych leków przeciwnadciśnieniowych na lepkość krwi jest oceniany jako korzystny. Niemniej dotychczasowe wyniki wymagają potwierdzenia w prospektywnych, randomizowanych badaniach klinicznych.
Language: English
Subfield: Hematology
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2328972944