Year: 2010
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: GirişGünümüzde ekonomik faaliyetlerin esas amaçlarından biri, insanların yeterli ve dengeli beslenmelerini sağlamaktır.Dengeli beslenmede karbonhidratlar, proteinler ve yağlar önemli rol oynamaktadır.İnsanlar yağ ihtiyaçlarını bitkisel ve hayvansal kaynaklı gıdalardan temin edebilmektedir.Özellikle doymuş yağ oranlarının düşük olması, hücre yapısı için gerekli olan serbest yağ asitlerini içermesi ve insan vücudunda A, D, E, K gibi yağda eriyen vitaminleri çözmesi gibi özellikleriyle bitkisel yağlar, insan sağlığına katkıları ve yüksek besin değerine sahip olmaları bakımından ayrı bir yere sahiptir.Yetişkin bir insanın dengeli beslenme adına yılda yaklaşık 24 kg yağ tüketmesi gerekmektedir (Onurlubaş ve Kızılaslan, 2007:4).Türkiye'de kişi başına 19 kg/ yıl yağ tüketimi yapılmakta olup(Çabukel ve ark., 2009:9), bu durum standartların altında yağ tüketildiğini göstermektedir.Son yıllarda gıda güvenliği konusunda tüketici bilincinin artmasıyla birlikte, bitkisel kökenli yağların tüketiminde davranış değişiklikleri göze çarpmaktadır.Özellikle gelir düzeyine bağlı olarak tüketiciler, sağlıklı ve güvenilir olduklarına inandıkları yağları tercih etmeye başlamışlardır.Tüketici bilincinin artmasına paralel olarak gıda güvenliği konusunda yasal düzenlemeler çok hızlı bir şekilde gerçekleştirilmiş ve bu durum bitkisel yağ sektöründe faaliyet gösteren firmalar arasında yoğun rekabetin yaşanmasına neden olmuştur.Türkiye'de ayçiçeği, zeytin, mısır başta olmak üzere çok çeşitli bitkisel yağ üretimi ve tüketimi gerçekleştirilmektedir.Her bir yağ çeşidine ait çok sayıda marka piyasada tutunmaya ve pazar payını arttırmaya çalışmaktadır.Bu çabaların neticesinde tüketicinin daha sağlıklı, hijyenik, kaliteli ve güvenilir ürünlere ulaşması daha da kolay olmaktadır.Firmaların sunduğu ürünlerin tüketiciler tarafından değerlendirilmeye alınmasında tüketicinin gerek bireysel gerekse de ailesine ait sosyal, ekonomik ve kültürel özellikler etkili olmaktadır.Tüketicilerin satın alma davranışlarını etkileyen bu özelliklerin firmalar tarafından bilinmesi ürünün pazarlanmasını oldukça kolaylaştırmaktadır. ÖzetBu araştırmada, Samsun ilinde yaşayan 150 aileden anketlerle elde edilen veriler kullanılarak bitkisel yağ tüketiminin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Aileler harcanabilir gelirlerine göre 5 gruba ayrılarak analizler yapılmıştır.İncelenen aileler ortalama 4 kişiden oluşmakta ve 1600TL/ay gelire sahiptir.Aileler, gelirlerinin yaklaşık %20'sini gıda harcamalarında kullanmaktadırlar.En düşük gelir grubunda yer alan aileler toplam gelirin %8'ini almakta iken, en yüksek gelir grubundakiler %38'ini almaktadırlar.Araştırma alanı için Gini katsayısı 0.29 olarak hesaplanmıştır.İncelenen ailelerde yıllık kişi başına bitkisel yağ tüketimi 18 kg'dır.Bu ailelerde en fazla ayçiçeği olmak üzere zeytinyağı ve mısır yağı tüketilmektedir.Tüketim tercihlerinde ürünün sağlıklı olması yanında fiyatı da önemli rol oynamaktadır.Aileler, ayçiçeği yağını çoğunlukla yemek yapmak için kullanırken, zeytinyağını salata yapmak için kullanmaktadır.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Authors: Orhan Gündüz, Kemal Esengün
Language: Turkish
Subfield: Nutrition and Dietetics
Field: Nursing
Domain: Health Sciences
SDG: Zero hunger
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2314123648