Work

Het geheugen: een overzicht van de verschillende systemen en processen

Year: 2001
Type: article
Abstract: InleidingIn de psychiatrische praktijk worden we regelmatig geconfronteerd met mensen met geheugenstoornissen.Omdat deze problematiek ons hierdoor vertrouwd in de oren klinkt, krijgen we de indruk een goed beeld te hebben over het geheugen.Echter, nader beschouwd blijkt dat we geen correct inzicht hebben betreffende de organisatie en de werking van het geheugen.Vaak klaagt men b.v.over problemen bij het "onthouden op korte termijn", waarmee men doorgaans bedoelt dat gegevens uit het recent verleden (minuten, uren, dagen of soms maanden) snel vergeten worden.Door deze uitspraken krijgen we de indruk dat er slechts één enkel geheugensysteem verantwoordelijk is voor het opslaan van informatie.Daarnaast is er bij verschillende problematieken een verschil in gradatie en ernst.Bij sommige pathologieën zijn deze beperkingen heel uitgesproken (b.v.Alzheimer, Korsakov, …).Casus 1: een 53-jarige man met een chronisch alcoholprobleem lijdt onder een acute episode van het Wernicke-Korsakoffsyndroom.Na scheiding van zijn vrouw, ontwikkelde hij een nomadische levensstijl en at niet evenwichtig.Het alcoholmisbruik verergerde.Zijn inprenting was ernstig gestoord.Hij was volledig gedesoriënteerd in tijd en kon zich moeilijk het recent verleden voor de geest halen.Bovendien maakte hij zich overdreven zorgen om zijn terminaal zieke dochter die in werkelijkheid al een aantal maanden overleden is.Hij stelde voortdurend dezelfde vragen en presteerde laag op de Wisconsin Card Sorting Test (WCST) en woordvlotheidstaken.Bij andere psychiatrische aandoeningen, zoals schizofrenie, staan de geheugendeficits minder op de voorgrond.Bij schizofrene patiënten gaan deze beperkingen vaak verscholen achter acute psychotische of andere meer aandachtsvragende symptomen.En tenslotte is het geheugen niet bij elke patiënt op dezelfde manier of in dezelfde mate gestoord.Bij sommige patiënten is er enkel een stoornis van het bijhouden en het reproduceren van verbaal materiaal, terwijl anderen moeilijkheden hebben om zich te oriënteren.Onderzoek op het vlak van cognitieve psychologie en neuropsychologie van het geheugen kan op een logische manier geordend worden volgens twee algemene concepten: "geheugensystemen" en "geheugenprocessen".In de eerste benadering wordt het geheugen doorgaans opgedeeld in verschillende componenten (b.v.langetermijn-vs.kortetermijngeheugen, declaratief vs. proceduraal geheugen, impliciet vs. expliciet geheugen, zie verder)."Geheugen" is bovendien nauw gekoppeld aan "leren": als er over het geheugen wordt gesproken, gaat het vaak over verwerven van informatie; en leren impliceert bijhouden en reproduceren van informatie (1).Hiertoe kunnen er verschillende geheugenprocessen onderscheiden worden, b.v.
Language: Dutch
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2523254863
FWCI: 0.145
Cites: 46
Cited by: 1
Related to: 10