Een menswaardige palliatieve zorgverlening voor patiënten met een (ernstige) psychiatrische stoornis: utopie of noodzaak? Een systematisch literatuurstudie
Year: 2011
Type: article
Study design: Systematic Review
Abstract: Een menswaardige palliatieve zorgverlening voor patiënten met een (ernstige) psychiatrische stoornis: utopie of noodzaak? Een systematische literatuurstudiePalliatieve zorgverlening is een gegeven waarmee wellicht ieder mens vroeg of laat geconfronteerd zal worden.Een patiënt komt in aanmerking voor palliatieve zorgverlening indien voldaan wordt aan één van de volgende criteria: 1. een persoon lijdt aan een ongeneeslijke aandoening die ongunstig evolueert en een algemene verslechtering van zijn fysieke en psychische toestand teweeg brengt.2. therapeutische ingrepen en revaliderende therapie geen invloed meer hebben op de aandoening.3. een ernstige fysieke, psychische, sociale en geestelijke nood zich voordoet die een tijdsintensieve en volgehouden inzet vraagt.4. de patiënt zich in de terminale fase ten gevolge van een somatische oorzaak bevindt, dit wil zeggen dat de prognose slecht is en het overlijden binnen korte tijd verwacht wordt (na 24 uur en binnen de drie maand) (Omega, 2011).Een belangrijke bemerking in het kader van deze problematiek is dat, hoewel volledig onterecht, palliatieve zorg door de maatschappij nog steeds gelijkgesteld wordt aan stervensbegeleiding of terminale zorg.In de praktijk komt dit erop neer dat palliatieve zorg vaak pas aangevraagd of ingeschakeld wordt door professionele instanties of hulpverleners wanneer de patiënt reeds terminaal is, terwijl een palliatieve zorgverlening veel meer omvat (zie tabel 1).Hierdoor missen patiënten in het algemeen, en psychiatrische patiënten in het bijzonder, enorm veel kansen op gebied van professionele zorg op maat.Lawrence e.a., 2010; Pompili e.a., 2007).Daarom vereisen personen met EPS vaak een langdurige, levenslange behandeling.Deze vaststellingen doen de vraag rijzen naar de noodzaak aan kwalitatieve begeleiding in het kader van palliatieve zorgverlening voor deze patiënten (De Hert, 1995, Woods, e.a., 2008).In dit artikel werd evenwel de keuze gemaakt om enkel over het lichamelijk en/of terminaal lijden van de patiënt met EPS te spreken en niet over diens psychisch lijden.Er is namelijk zeer weinig literatuur beschikbaar over psychisch ondraaglijk lijden, hetgeen onderstreept dat dit een nog onbekend of miskend domein is.Het doel van deze literatuurstudie is tweevoudig: enerzijds willen we na gaan wat er reeds beschreven is over MBL (specifiek euthanasie) en/of de palliatieve zorg bij psychiatrische patiënten in het algemeen en bij patiënten met EPS in het bijzonder.Anderzijds bekijken we wat de rol, attitude en betrokkenheid van verpleegkundigen kan/ dient te zijn in het kader MBL en/of palliatieve zorg. Methodologie ZoekstrategieRelevante studies werden gezocht met behulp van diverse elektronische databanken: Cochrane Database, Pubmed, Psychinfo, Web of Science en Cinahl.De volgende zoektermen werden hierbij gebruikt: 'severe persistent mental illness', 'schizophrenia', 'bipolar disorder', 'majeur depressive disorder', 'terminal care', 'end-of-life care', 'palliative care', 'euthanasia', 'psychiatric nurse', 'mental health nurse', 'psychiatric nursing', 'nursing', 'hospice and palliative nursing', 'mental health worker', 'suicide', 'mortality', 'morbidity', 'medical end of life decisions', 'psychiatric patient' en 'psychiatric disorder'.Databanken werden geraadpleegd van 1966 tot en met december 2010.In eerste instantie werden de gevonden artikels gelezen.Vervolgens werden de bibliografieën van de bruikbare artikels doorzocht om verder te zoeken naar andere relevante literatuur. Selectie literatuurVolgende inclusiecriteria werden gehanteerd bij de selectie van artikels: (1) de onderzochte populatie omvatte bij voorkeur patiënten met psychiatrische stoornissen en een leeftijd tussen 18 en 65 jaar, (2) de studie diende een beschrijving te geven over MBL's (specifiek euthanasie) en/of palliatieve zorg, (3) het onderzoek diende de rol en/of de betrokkenheid van (bij voorkeur psychiatrische) verpleegkundigen bij MBL's (specifiek euthanasie) en/of palliatieve zorg te beschrijven.Enkel artikels die tot het Nederlandstalige en Engelse vakgebied behoren, werden weerhouden. ResultatenOnze zoekstrategie leverde 142 artikels op.Gebruik makend van de weerhouden inclusiecriteria werden er van deze groep 120 artikels uitgesloten omdat ze niet relevant waren voor de onderzoeksvraag (N=97), ze niet tot het Engelstalige of Nederlandstalige vakgebied behoorden (N=1), en/of de besproken populatie jonger dan 18 of ouder dan 65 jaar was (N=22) (Figuur 1).
Source: Lirias (KU Leuven)
Authors: K Sweers, Marc D. Binder, J Detraux
Language: Dutch
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2523422541