Year: 2005
Type: book-review
Abstract: algemene banken in Nederland 1860-1914, completeert niet alleen dit mooie bancaire geschiedkundige project van het vroegere nibe maar levert ook een bijzondere en opmerkelijke monografie op.In dit derde deel staat het wel en wee van het effectenbedrijf gedurende het tijdvak 1860-1914 centraal.Dit wordt vaardig en met oog voor detail getekend tegen de achtergrond van de verrassende economische opgang die Nederland vanaf ongeveer 1860 doormaakte.Hierdoor werd ons land een moderne economie en schaarde het zich economisch bij de ons omringende landen.Het bijzondere van deze monografie is ook dat de auteur ervan jarenlang werkzaam is geweest in het bankwezen.Hij was vele jaren hoofd van het economisch bureau van Mees & Hope en mede daardoor kent hij het bankwezen van binnen uit, wat voor een historicus wellicht een pré is.De vertrouwdheid van de auteur met de praktijk van zijn onderwerp proeft de lezer voortdurend en vindt haar neerslag in de toegankelijke behandeling van de banktechnische materie en het duidelijke taalgebruik.Daardoor is de lectuur van dit boek ook voor de minder met de bancaire wereld vertrouwde lezer aangenaam.Het opmerkelijke van dit boek is de brede opzet waarin de geschiedenis van het specialistische effectenbedrijf wordt bezien als een bijzonder aspect van de algemene economische en bancaire ontwikkeling in Nederland.De aanvang daarvan ligt naar hedendaags historisch inzicht rond 1860 toen de groeivoet een sprong maakte naar een nooit eerder bereikte hoogte om zich decennialang op dat hogere niveau te handhaven.In dat opvallende proces van economische groei is de aandacht nooit gericht geweest op de rol van het effectenbedrijf als onderdeel van het bankwezen.Dit doet Geljon in deze monografie, die hem onlangs aan de vu ook als dissertatie heeft gediend.Opmerkelijk is ook dat Geljon voor zijn analyse grondig archiefwerk heeft verricht.Voorts heeft hij een succesvolle poging gedaan om uit de schaarse gegevens die nog resten tot een kwantitatieve reconstructie te komen van het verleden in de effectenbranche.Dit moet monnikenwerk zijn geweest dat met een prijzenswaardige vasthoudendheid ten uitvoer is gebracht.Hiervoor komt Geljon alle lof toe.Wat het boek zelf betreft, wil ik me hier beperken tot drie hoofdlijnen omdat deze een goed beeld geven van de kern van dit bancaire geschiedverhaal.De eerste hoofdlijn betreft de ontwikkeling van de effectenkredietinstellingen in getal en omvang alsmede hun handelsactiviteiten.Al vanaf de zeventiende eeuw kent ons land het effectenbedrijf, dat voor de gefortuneerden uit de Republiek diensten verleende als tussenpersoon om hun kapitaal rentedragend te maken.De voornaamste financiële instrumenten waren toen overheidsleningen of aandelen in compagnieën zoals de voc.Deze oude effectenhuizen liggen ten grondslag aan de effectenbedrijfstak zoals die vanaf 1860 evolueerde.Vanouds domineerden enkele gevestigde huizen zoals Hope maar al spoedig voegden zich daar nieuwe bij die de oude huizen soms overvleugelden.Want de vermogensmarkten profiteerden van de groeispurt sinds 1860.De kapitaalbehoefte steeg geleidelijk en de stroom besparingen of uit aflossingen vrijkomende middelen zocht nieuw emplooi.De effectenhuizen, sommige gespecialiseerd in landen en andere weer in bepaalde typen bedrijvigheid zoals spoorwegen, konden voorzien in een behoefte.Hierdoor bouwden zij vertrouwen op bij beleggers en kapitaalvragers.
DOI: 10.18352/tseg.748
Author: M.M.G. Fase
Language: Dutch
Subfield: Economics and Econometrics
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W2623416896