Work

De invloed van het Programma Alternatieve Denkstrategieen op reactieve en proactieve agressie bij jongens in het primair onderwijs: effecten na één jaar

Year: 2007
Type: article
Abstract: In dit onderzoek werd nagegaan of een methode ter bevordering van sociale en emotionele competentie, het Programma Alternatieve Denkstrategiëen (PAD), van invloed is op reactieve en proactieve agressie bij jongens in het speciaal onderwijs en in het regulier en speciaal basisonderwijs.Leerlingen in de experimentele groep doorliepen gedurende een periode van twee jaar een gericht en methodisch aanbod van lessen uit het PAD-leerplan.Na één jaar waren er positieve effecten van PAD op totale agressie en op de reactieve agressie in het bijzonder.Voor proactieve agressie werd geen effect van PAD gevonden.De mate van tevredenheid van de leerkracht over de aanpak van PAD bleek samen te hangen met de mate van vermindering van reactieve agressie.De mate waarin leerkrachten de aanwijzingen vanuit PAD betreffende het dagelijks gebruik van materialen uitvoerden, bleek vooral van invloed op de reactieve agressie bij leerlingen.1 Inleiding Nederlandse onderwijsprogramma's op het terrein van preventie van de ontwikkeling van agressief gedrag staan anno 2007 in het middelpunt van de belangstelling.De politiek en vele maatschappelijke instanties maken zich grote zorgen over de algemeen ervaren indruk dat de agressie onder jongeren toeneemt.De vraag werpt zich op in hoeverre sociale competentieprogramma's een bijdrage kunnen leveren aan de aanpak van de ervaren problemen.Een recente overzichtsstudie toont aan dat het aantal op effectiviteit onderzochte preventieve programma's in het primair onderwijs gering is, dat het onderzoeksdesign vaak matig van kwaliteit is en dat de gevonden effecten van de meeste programma's teleurstellend zijn (Overveld & Louwe, 2005).De effecten van het Programma Alternatieve Denkstrategieën (Greenberg, Kusché, Calderon, & Gustafson, 1987b) zijn, vooral op grond van Amerikaans onderzoek en beperkt Nederlands onderzoek, als één van de weinige programma's veelbelovend.In dit artikel doen we verslag van de resultaten van het eerste jaar van een tweejarig onderzoek naar de effectiviteit van het Programma Alternatieve Denkstrategieën (PAD) in Nederland.Daartoe bespreken wij eerst kort de theorie over het ontstaan van verschillende vormen van agressie.Vervolgens bespreken we de Amerikaanse en Nederlandse variant van het onderzochte programma.Tevens wordt ingegaan op implementatieaspecten bij programma's voor sociale en emotionele competentie en hun mogelijke invloed op de effectiviteit ervan, waarna de opzet en uitvoering van ons onderzoek wordt beschreven.In dit licht wordt de effectiviteit van PAD op de agressie na één jaar behandeling geanalyseerd en bediscussieerd. Theoretische onderbouwing Verschillende vormen van agressieVerschillende vormen van agressie lijken verschillende oorzaken te hebben en daardoor ieder om een eigen aanpak te vragen.Er is met name evidentie voor verschillen in etiologie van reactieve en proactieve agressie (Vitaro & Brendgen, 2005).Reactieve agressie is agressie in reactie op een waargenomen bedreiging of provocatie die gepaard gaat met woede of controleverlies.Het is impulsief en defensief gedrag (Brendgen, Vitaro,
Language: Dutch
Field: Psychology
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2766769896
FWCI: 0.99
Cites: 24
Cited by: 12
Related to: 10