الخصائص النفسية لاستبيان عزة النفس مع الإتجاه الإسلامي
Year: 2019
Type: article
Abstract: سابقه و هدف: پژوهش‌ها نشان داده است که عزت نفس در سلامت روان نقش بسزایی دارد. از آنجایی که مقیاس‌‌های عزت نفس موجود فاقد بعد معنوی است، پژوهش حاضر با هدف ساخت پرسش‌نامه‌ی عزت نفس معنوی با رویکرد اسلامی و اعتباریابی آن انجام شد. روش کار: روش این پژوهش ترکیبی از کیفی (توصیفی-تحلیلی) و کمی (میدانی) بود. ابتدا آیات و روایات مرتبط با احساس ارزشمندی و توانمندی معنوی، جمع‌آوری، دسته‌بندی و تحلیل شد و سپس سازه‌ی عزت نفس معنوی به معنای احساس ارزشمندی و توانمندی در بعد معنوی شامل ده مؤلفه طراحی شد. مؤلفه‌ها عبارت بود از: باور به توانمندی و جایگاه آدمی از سوی خدا، باور به ارزشمندی خویش به واسطه‌ی ایمان و عمل صالح، توکل و امداد الهی، احساس نزدیکی به خدا، ارتباط کریمانه با مردم، احساس بی‌نیازی از مردم، خویشتن‌پذیری، هدفمندی معنوی، یکپارچگی معنوی و احساس کنترل. سپس کارشناسان روایی محتوایی مؤلفه‌ها را تأیید کردند. در ادامه شاخصه‌های هر مؤلفه تعیین؛ و متناسب با هر شاخصه، گویه‌هایی طراحی شد. پرسش‌نامه‌ی اولیه به همراه پرسش‌نامه‌ی عزت نفس روزنبرگ و سلامت معنوی پولوتزین و الیسون در بین 204 شرکت‌کننده که به صورت نمونه‌گیری خوشه‌یی تصادفی از شش دانشگاه دردسترس قم و تهران انتخاب شده بودند، اجرا شد. در تحلیل یافته‌ها نیز از ضریب تشخیص، دشواری، همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی؛ و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. در این پژوهش همه‌ی مسائل اخلاقی رعایت شده است و نویسندگان مقاله هیچ‌گونه تضاد منافعی گزارش نکرده‌اند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد پرسش‌نامه‌ی نهایی عزت نفس معنوی شامل 7 مؤلفه‌ی باور به توانمندی معنوی، توکل و امداد الهی، احساس نزدیکی به خدا، احساس کنترل، یکپارچگی معنوی، ارتباط کریمانه با مردم و خویشتن‌پذیری؛ و 25 گویه در طیف لیکرت چهارتایی است. روایی سازه به روش تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی بررسی شد که مطلوب بود (97/0 = CFI)، همچنین پایایی پرسش‌نامه با روش آلفای کرونباخ 897/0؛ با استفاده از روش دونیمه‌سازی و اسپیرمن 831/0 و به روش گاتمن 825/0 به دست آمد. علاوه‌براین، رابطه‌ی عزت نفس معنوی با عزت نفس (477/0) و سلامت معنوی (677/0) مثبت و معنادار بود (001/0P<)؛ بنابراین روایی هم‌زمان پرسش‌نامه نیز نسبتا مطلوب بود. نتیجه گیری: بر اساس نتایج بهدستآمده، پرسش‌نامه‌ی عزت نفس معنوی با رویکرد اسلامی شامل هفت مؤلفه است و از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است. استناد مقاله به این صورت است : Farhoush M, Mahkam R,Noori N. Psychometric Properties of Spiritual Self-esteem Questionnaire Adopting Islamic Approach. J Res Relig Health. 2019; 5(1): 29- 46. doi: https://doi.org/10.22037/jrrh.v5i1.18808
Source: پژوهش در دین و سلامت
Authors: محمد فرهوش, رضا مهکام, نجیب الله نوری
Language: Arabic
Subfield: Health
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W2932153180