Effectiveness and implementation practices of interventions promoting healthy energy balance-related behaviors in children and parents : two cases: school gardens and the Feel4Diabetes-project.
Year: 2019
Type: dissertation
Abstract: SamenvattingDiabetes vormt een groot gezondheidsprobleem dat kan leiden tot verscheidene ernstige complicaties zoals cardiovasculaire ziekten, nierziekten en zenuwschade.Daarenboven is de ziekte aan een opmars bezig, met een stijgende prevalentie bij zowel volwassenen als kinderen.Het goede nieuws is wel dat het grootste deel van de mensen die gediagnosticeerd zijn met de ziekte leiden aan diabetes type 2 (DT2) dat te voorkomen is via aanpassingen in de levensstijl.Binnen de diabetespreventie lijken voornamelijk het aannemen van gezonde energiebalans-gerelateerde gedragingen (EBRB'en), zoals gezonde voeding, voldoende fysieke activiteit en beperkt sedentair gedrag cruciaal.Toch haalt het grootste deel van de volwassenen en kinderen de richtlijnen voor de EBRB'en niet en blijft er dus een nood aan interventies die deze gezonde EBRB'en promoten om DT2 te kunnen voorkomen.Zowel de Vlaamse regering als de Europese Unie erkennen deze nood en voorzien financiering voor het ontwikkelen en testen van dergelijke interventies ter promotie van de gezondheid.Het is van groot belang om reeds te starten met preventieve strategieën tijdens de kindertijd, aangezien zowel gezonde als ongezonde gedragingen die ontwikkeld zijn in de kindertijd worden meegenomen en verdergezet op latere leeftijd.Daarnaast blijft het ook belangrijk om ouders te betrekken binnen gezondheidspromotie die gericht is op kinderen, aangezien zij een erg belangrijke invloed hebben op de EBRB'en van de kinderen.Verder wordt het ook aangeraden om een hiërarchische benadering toe te passen bij de preventie van DT2 waarbij mensen die een hoger risico hebben op het ontwikkelen van de ziekte (bv.mensen met een lagere sociaal-economische status (SES) of met een verhoogd risico op basis van ongezondere levensstijlfactoren) prioriteit moeten krijgen.Als laatste is het ook belangrijk om met interventies niet enkel te richten op het individu, maar ook op het niveau van de omgeving omdat de EBRB'en zelf ook beïnvloed worden door een samenspel van factoren op beide niveaus.Toch zien we tot op heden een tekort aan onderzoek rond preventieve interventies die met bovengenoemde factoren rekening houden.Daarom was het doel van deze thesis om verschillende projecten te evalueren die gezonde EBRB'en promoten en die gefinancierd worden door de Vlaamse regering en de Europese Unie (via het Horizon 2020-program) in lage socio-economische buurten.Een eerste studie (De Proeftuin, ontwikkeld door de praktijk) had als doel om de effectiviteit en het proces van een schoolmoestuin-project gericht op het verhogen van de groentenconsumptie in de regio Gent te evalueren.Het negen weken durende programma bleek niet effectief te zijn in het verhogen van de groentenconsumptie van kinderen.Daarnaast werden er weinig significante effecten gevonden in het veranderen van de correlaten van groentenconsumptie.Volgens de leerkrachten waren de belangrijkste redenen hiervoor de duur (te kort), de timing (tijdens de herfst) en de moeilijkheden om het programma in het normale curriculum te integreren.Een andere reden die zou kunnen worden aangegeven voor het tekort aan effecten is het feit dat het programma niet gebaseerd werd op theorie.Desondanks waren zowel de leerkrachten als de leerlingen heel erg positief over het Proeftuin-project.Een tweede studie had als doel de implementatie van bestaande schoolmoestuinen in Vlaanderen te exploreren om zo meer inzicht te krijgen in de verschillende barrières en faciliterende factoren.Daarnaast werd ingegaan op de percepties van sleutelpersonen (schoolpersoneel of externe personen die betrokken waren bij de schoolmoestuin) en kinderen rond schoolmoestuinen.Alle participanten waren positief over een moestuin op school, maar toch werden verschillende barrières voor het implementeren van een schoolmoestuin ervaren.De belangrijkste waren de moeilijkheden om de schoolmoestuin te integreren in het normale curriculum, het onderhouden van de tuin tijdens vakanties en moeilijkheden bij de opstart.Faciliterende factoren waren de aanpasbaarheid van de vorm en de plaats van de moestuin wanneer met plantenbakken werd gewerkt en een verantwoordelijke persoon voor de moestuin.Desalniettemin dachten zowel sleutelpersonen en kinderen dat de groentenconsumptie van kinderen niet zou beïnvloed worden door de schoolmoestuin, tenzij ouders werden betrokken.De betrokkenheid van ouders, maar ook De effect-en procesevaluatie resultaten van de studies in deze thesis gaven nieuwe inzichten in mogelijk verklarende factoren voor het niet vinden van effecten van de interventies in het veranderen van (correlaten van) de EBRB'en in lagere schoolkinderen en hun ouders van lage socio-economische buurten, en dus met een verhoogd risico op DT2.De factoren die aan bod komen in deze thesis zijn te vinden in het ontwikkelings-en implementatieproces van de interventies en leidden tot een aantal aanbevelingen voor de toekomstige praktijk en toekomstig onderzoek.Een eerste aanbeveling is om zowel tussenpersonen als eindgebruikers te betrekken tijdens het ontwikkelen van interventies die gezonde EBRB'en promoten bij kinderen en hun ouders van lage socio-economische buurten.Het betrekken van eindgebruikers kan leiden tot een meer aanvaardbare interventie, wat op zijn beurt kan leiden tot een grotere betrokkenheid en verder een betere effectiviteit.Het betrekken van de tussenpersonen kan leiden tot een grotere kwaliteit van implementatie, wat ook weer kan leiden tot een betere effectiviteit.Ten tweede is het ook aangeraden om interventies te ontwikkelen die gebaseerd zijn op theorie, bijvoorbeeld door gebruik van het intervention mapping protocol, aangezien er aangenomen wordt dat dit ook kan leiden tot effectievere interventies.Als laatste is het ook belangrijk om nog meer gezondheid promotende initiatieven te nemen voor kwetsbare groepen aangezien zij er het meeste nood aan hebben.Een mogelijkheid om de bestaande gezondheidsongelijkheden te verminderen is het gebruik van de zogenaamde low-agency omgevingsinterventies.Table 1 The Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISC) Risk factor Score 1. Age Under 45 years 45 -54 years 55 -64 years Over 64 years 2. Body mass index Lower than 25 kg/m² 25 -30 kg/m² Higher than 30 kg/m² 3. Waist circumference measured below the ribs MEN WOMEN Less than 94 cm Less than 80 cm 94 -102 cm 80 -88 cm More than 102 cm More than 88 cm 4. Physical activity ≥ 30 minutes/day (work, leisure time) Yes No 5. Consumption of vegetables, fruit and/or berries Every day Not every day 6.Use of antihypertensive medication (past or present) No Yes 7. History of high blood glucose (e.g.illness, pregnancy) No Yes 8. Family history of diabetes (type 1 or type 2) No Yes: grandparent, aunt, uncle, or first cousin Yes: parent, brother, sister or own child
Author: Nele Huys
Language: English
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
Funder: European Commission
OpenAlex ID: W2981510189
