Year: 2019
Type: article
Abstract: Szczeciński Autonomia, exodus, zaangażowanieAutonomia to niebezpieczny mit.Mit, który nie tylko nie jest w stanie obronić uczelni przed neoliberalną transformacją, lecz także może wspierać destrukcyjne tendencje kapitalizmu.Wychodząc od tego stwierdzenia, od grozy złego mitu, przejdę do wskazania, że widmo, a może upiór autonomii, ujawnia się również w niektórych koncepcjach krytycznych postulujących exodus jako formę istnienia i o(d)poru 1 .Następnie rozwinę myślenie utopijne, postulując zaangażowanie jako podstawę krytycznego, rewolucyjnego, złożonego uniwersytetu, który mógłby wspierać demokrację, sprawiedliwość społeczną oraz powstrzymywać i zastępować destrukcyjne tendencje współczesnego kapitalizmu.Prezentowane rozważania są oczywiście propozycją, należy je traktować jako zaproszenie do dyskusji.Nowy uniwersytet, tak samo jak nowe społeczeństwo, może się wyłonić w realnym dialogu, we wspólnej pracy.Wspólność pracy, wspólność dialogu, horyzontalna demokracja są w moim mniemaniu zarówno podstawą, środkiem, jak i celem, tak uniwersytetu, jak i społeczeństwa.Zasada taka jest fundamentalna w tym sensie, w jakim wszelkie zasady są fundamentów pozbawione 2 . Autonomia, która nawiedza, i horror kapitalizmu 3Autonomia jest istotnie powiązana z liberalizmem, z jego wizją podmiotu, wolności i bytu społecznego jako takiego (Christman, Anderson, 2005).W tekście odwołuję się do liberalnego ujęcia autonomii, które zresztą rozpowszechnione jest w dyskursie o uniwersytecie.Koncepcji liberalnej nie poddaję szczegółowej krytyce, gdyż tej dokonał społeczny anarchista Bookchin (2006), a ja ją przyjmuję.W odniesieniu do uniwersytetu, poza liberalno-oświeceniową tradycją, majaczą w niej wizje średniowieczne.Fantazja autonomii uniwersytetu zdaje się czerpać z tychże źródeł.Niektórzy badacze podejmujący problem 1 "O(d)pór" rozumiem za Rutkowiak (2009).Również za Rutkowiak podzielam przekonanie o jego konieczności.2 Odwołuję się tutaj do rozważań Rorty'ego dotyczących solidarności (Rorty, 2009).3 Kategorię "horror kapitalizmu" zaczerpnąłem z pracy Stańczyka (2013).
Source: Pedagogika Szkoły Wyższej
Author: Oskar Szwabowski
Institution: University of Szczecin
Language: Polish
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W3004488756