Year: 2019
Type: article
Abstract: WPROWADZENIEUtarło się powiedzenie, że klasyków uwielbiamy, ale rzadko ich czytamy.Wydaje się jednak, że w przypadku Jana Stanisława Bystronia sytuacja wygląda inaczej.Jego olbrzymi dorobek naukowy inspirował kolejne pokolenia antropologów, a upływ czasu pozwala dostrzec na nowo problemy, które w swoich artykułach i książkach opisywał już w początkach minionego stulecia.Przywołajmy tylko kilka przykładów takich inspiracji.Wydany w 1980 roku przez Ludwika Stommę zbiór niewznawianych od międzywojnia prac Jana Stanisława Bystronia Tematy, które mi odradzano (Bystroń 1980) wyraźnie zwiastował wzrost zainteresowania jego twórczością.Wybór dokonany przez Stommę zawierał kilkanaście mniejszych objętościowo prac Bystronia, które pokazywały nie tylko jego szerokie horyzonty badawcze, ale również aktualność sądów i nowatorskość myśli.Jak wskazywali recenzenci tomu, "tajemnica" renesansu Bystronia tkwiła w umiejętności błyskotliwego poruszania się pomiędzy różnymi problemami i zagadnieniami społecznymi, a także swobodnego łączenia ze sobą różnych teorii czy perspektyw analitycznych.Otwarty model nauki mógł eksplodować odkryciami badawczymi i pomysłami, których spora część zasługiwała na kontynuację i rozwinięcie (Waliński 1982, s. 140).Z takiego wzorca wyrastała bezpośrednio antropologia Czesława Robotyckiego.Był on w takim samym stopniu jak Bystoń etnografem czułym na obyczajowe szczegóły i potrafiącym osadzić je w kulturowo-historycznych kontekstach.Robotycki w książce Nie wszystko jest oczywiste (1998) na pozór błahym zjawiskom przypisywał głębszy, społeczny wymiar.Analogicznie jak Bystroń związany był z krakowskim i poznańskim środowiskiem etnologicznym.Antropologia ustrukturyzowana w codziennych praktykach stała się także punktem zwrotnym w badaniach Rocha Sulimy.Jego książka Antropologia codzienności (2000), opisująca kulturowe "oczywistości" od mikroświatów ogrodów działkowych po imiona widywane na murach i retorykę konsumpcji, w swojej zasadniczej formule odnosiła się do bystroniowskiej optyki.Jak napisał Sulima, "Antropologia codzienności [...], którą przynosi ta książka, ma na polskim gruncie wielu poprzedników.
Source: Etnografia Polska
Author: Adam Pomieciński
Institution: Adam Mickiewicz University in Poznań
Language: Polish
Subfield: Anthropology
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W3007925167