İSLAM MİMARİSİNİN SEMBOLİK ANLATILARI ÜZERİNE BİR DENEME / An Essay On Symbolic Narratives of Islamic Architecture
Year: 2020
Type: article
Abstract: Yapı sanatı olarak genellenen mimari, özünde biçimin işlevi takip etmesi ile şekillenmektedir.Mimari biçimin ortaya çıkışı ve yüklendiği gizil anlam, her medeniyette farklı sembolik anlatılar taşımaktadır.Sanatkâr, içinde yaşadığı toplumun kültürünün bir parçası olduğu için mimaride ortaya koyduğu her bir oyluma; kendi inancı, geleneği, sosyal yapısı ve tecrübelerinden içsel bir anlam yüklemektedir.Birleme ve bütünlemeyi ifade eden merkez sembolizmi, İslami yapı sanatının en belirleyici anlatısını oluşturmaktadır.Şehrin oluşturulmasından başlayan bu sembolik anlatı, yapıtların en ayrıntılı elemanlarına kadar devam ettirilmektedir.İslam şehri, dinin en belirleyici sembolü olan cami mimarisi etrafında şekillenmekte ve dünyanın biçimine uydurularak küresel hatlardan oluşturulmaktadır.Cami merkezinden dağılan bu ışınsal düzenleme, Allah'ın sonsuz nurunu, dairesel yapı da yaşam döngüsünü hatırlatmaktadır.Cami, kütle kompozisyonu olarak temsil ettiği "Allah'ın Evi" adlandırmasına binaen arzın merkezi olarak tasarlanmaktadır.Minare, elif harfine yüklenen anlamı ile tevhidi inancın vahdet-i vücut anlatısını, kubbe, arşın bir yansıması ve İslam'ın sembolü olan hilâli, revaklı düzen aleniliği sembolize etmektedir.Mimari yapıtın tasarım aşamasında devreye giren bu sembolik anlatı; yapı elamanları, oylumlar ve süsleme ile kütle kompozisyonunda nihayete eren değişik amillerle desteklenmektedir.Mimarinin bu
DOI: 10.29228/ijiia.125
Author: Dr. Temel SAĞLAM
Language: English
Subfield: Archeology
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W3085837796