Work

10-16 yaş çocuk ve ergenler için erken dönem uyumsuz şema ölçekler takımı (çeşöt)’nın geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması

Year: 2013
Type: dissertation
Abstract: Bu çalışmanın amacı 10-16 yaş Türk çocuk ve ergenler için erken dönem uyumsuz şemalarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirmektir. Ölçek Young’ın Şema Terapi Kuramı temelinde geliştirilmiş ve ölçeğe 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT) adı verilmiştir. Ölçek Şema Terapi Kuramı’nda tanımlanan karşılanmamış beş ihtiyaç alanı perspektifinde, beş ayrı ölçekten oluşan bir ölçekler takımı olarak dizayn edilmiştir. Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında araştırmacı tarafından hazırlanan soru havuzu, farklı uzmanlık alanlarına sahip10 hakem tarafından değerlendirilmiş, pilot uygulamalar gerçekleştirilmiş, okuma-anlama analizleri yapılmış ve öncül forma ulaşılmıştır. Daha sonra uygulamalar gerçekleştirilmiş, toplanan veriler hem açımlayıcı hem doğrulayıcı faktör analizlerine tabii tutulmuş, test tekrar-test, içtutarlılık analizleri ile güvenirlik çalışmaları yapılmış; Sıfat Listesi (SL), Ebeveyn ve Akran Bağlanma Ölçeği (EABÖ), Sorun Tarama Ölçeği (STÖ-45) ve Young Şema Ölçeği (YŞÖ) ile Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT)’nın korelasyonlarına bakılarak kriter geçerliği çalışmaları yapılmış; daha sonra klinik ve klinik olmayan çalışma grupları ile yapı geçerliği çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 983 kişilik (%49’u kız, %51’i erkek) bir çalışma grubu ile gerçekleştirilmiş ve tüm çalışmalar 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT)’nın geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu yönünde anlamlı sonuçlar vermiştir. Geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin değerlendirilmesi ve yorumlanmasından sonra, 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT) beş ayrı ölçekten, toplam 97 maddeden ve yorumlanabilir 15 faktörden oluşan geçerli, güvenilir bir ölçek olarak kabul edilmiştir. Son olarak, 2250 kişilik (%49’u kız, %51’i erkek) bir örneklem grubu ile çalışılarak, ölçeğin genel, cinsiyet, yaş ve cinsiyet-yaş grupları için norm çalışmaları gerçekleştirilmiş ve sonuçlar tablolaştırılmıştır. Sonuç olarak, yapılan tüm analizler göz önünde bulundurulduğunda, İstanbul evreni için 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT)’nın geçerli, güvenilir, norm değerleri belirlenmiş bir ölçek olarak; klinik çalışmalarda, sağlıklı çocuk/ genç rehberlik çalışmalarında, araştırmalarda güvenle kullanılabilecek; temeli uluslararası uygulamaları olan bir kurama dayalı ancak, özgün bir ölçek olduğu söylenebilir. Young Şema Terapi Kuramı, Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçeği, 10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler; Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Güvenirlik, Geçerlik, Norm.
Author: Olcay Güner
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Field: Psychology
Open Access status: green
OpenAlex ID: W3093264126
Cites: 84
Cited by: 11
Related to: 10