Year: 2020
Type: article
Abstract: İslam inancına göre, namaz vakti geldiğinde, insanın bulunduğu yer ibadet yeri olarak kabul edilmektedir. Bu Türklerin konar-göçer kültürüne çok uygun bir inanç şartıydı. İslam inancını kabul eden Türkler, ibadetlerini yapabilmek için taşınabilir olarak halı ya da kilimden namazlık/namazlağ/namazlağa/seccade adı verilen dokumalar yapmışlardır. Ayrıca namazlıkların üzerindeki motifler incelenirse; bu motiflerin Türklerin inanç, inanış, kültür, gelenek ve hayatlarından izler taşıdığı görülür. Bunlar, yakın çevre ya da geçmiş kültürlerden gelen sembolik ve felsefi anlamlar taşımaktadır. Halı sularıyla başlayan bu örnekler, somut ve soyut değerler ile geometrik temelli motifler kullanılarak zenginleştirilmiştir. Namazlık yüzeyleri cennet bahçesi görünümünde çeşitli motifler ile süslenmiştir. Ayvacık, Kuzeybatı Anadolu’da Biga Yarımadasındaki Kazdağları Silsilesi üzerindeki Çanakkale ilinin 71 km güneyinde kalan bir ilçesidir. Yörede Kazdağları üzerinde yer alan Avunya Ovası ile komşu olması, Ayvacık ilçesine doğal bir geçiş yeri olma özelliğini kazandırmıştır. Bu yol, Antik Çağdan beri korunmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde çeşitli kültür, inanç ve kökenden grupların yerleşerek kaynaştığı bir bölgedir. Yörede halı dokuyanlar bağlı oldukları aşiret, boy ve oymaklarına ait motif, sembol ve imlerini Ayvacık Namazlıklarına aktarmıştır. Bu halıların bazı motifleri incelendiğinde kendilerine özgü olduğu görülür. Bu çalışmada; Ayvacık Halı Yöresinde dokunan namazlıklar hakkında bilgileri bir araya getirmek, namazlığın Türk-İslam açısından önemi, tespit edilen halıların motif, desen kompozisyonu, renk ve uygulama özellikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma konusu halılar hakkında bilgi verilerek ve tarihsel süreç içinde sosyo-kültürel ve sanatsal nitelikleri açıklanacaktır.
Source: Journal of Turkish Studies
Author: Servet Senem UĞURLU
Institution: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Museology
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W3095745267