Yalnızlığa Çok Boyutlu Yaklaşım: Yalnızlık Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi
Year: 2020
Type: dissertation
Abstract: Bu çalışmada, öncelikle, yalnızlığın farklı birer boyutu olarak değerlendirilen yalnızlık algısı, yalnızlık tercihi ve sosyal izolasyonun ölçülmesi için bir ölçeğin geliştirilmesi ve daha sonra geliştirilen ölçeğin bazı psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, ilk ikisi uzman görüşü uygulaması olmak üzere, madde havuzu uygulaması ve kriter geçerlik uygulaması şeklinde dört ayrı uygulama ile yürütülmüştür. Üçüncü uygulamaya, 17-57 yaşları arasında 263 kadın ve 225 erkek olmak üzere toplamda 488 kişi katılmıştır. Dördüncü uygulamaya 17-49 yaşları arasında 114 kadın ve 82 erkek olmak üzere toplamda 196 kişi katılmıştır. Üçüncü uygulamada, yalnızlık algısı, yalnızlık tercihi ve sosyal izolasyonun ölçülmesi amacıyla oluşturulan ve 163 maddeden oluşan madde havuzu uygulanmıştır. Uygulanan madde havuzundan, madde analizi ve faktör analizi teknikleri kullanılarak yalnızlık algısı ve sosyal izolasyon alt boyutları için 14’er madde ve yalnızlık tercihi alt boyutu için 11 madde seçilmiştir. Seçilen maddelerden oluşturulan alt boyutlara, Yalnızlık Algısı, Yalnızlık Tercihi ve Sosyal İzolasyon adları verilmiştir. Yalnızlık Algısı Alt Boyutu için iç tutarlılık güvenirlik katsayısı, üçüncü uygulamada 0,910, dördüncü uygulamada 0,883 olarak hesaplanmıştır. Yalnızlık Tercihi Alt Boyutu için üçüncü uygulamada 0,816, dördüncü uygulamada 0,821 iç tutarlılık güvenirlik katsayısı elde edilmiştir. Sosyal İzolasyon Alt Boyutu için üçüncü uygulamada 0,926, dördüncü uygulamada 0,923, iç tutarlılık güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Kriter geçerlik uygulamasında, Yalnızlık Algısı Alt Boyutu’nun, diğer ölçeklerle -0,627 ile 0,665 arasında değişen düzeylerdekorelasyon gösterdiği belirlenmiştir. Yalnızlık Tercihi Alt Boyutu için diğer ölçeklerle -0,472 ile 0,385 arasında değişen düzeylerde korelasyon katsayıları elde edilmiştir. Sosyal İzolasyon Alt Boyutu’nun diğer ölçeklerle -0,372 ile 0,648 arasında değişen düzeylerde korelasyon gösterdiği belirlenmiştir. Sosyo-demografik grupların her bir alt boyut toplam puanı açısından farklılıkları belirlenmiş ve elde edilen sonuçlar ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmıştır. Geliştirilen ölçeğin temel psikometrik gereklilikleri karşıladığı, buna karşın başka geçerlik çalışmalarına ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir.
Author: Behmen Çelikbaş
Institution: Fatih Sultan Mehmet Waqf University
Language: Turkish
Field: Decision Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W3162537479
