Year: 1935
Type: article
Abstract: Het vierde deel van het Corpus Diplomaticum Neerlando-Indicum, dat hierbij belangstellenden in onze Koloniale Geschiedenis wordt aangeboden, bevat 209 documenten, loopende van 16 December 1691 tot September 1725, en omspant dus een tijdvak van circa 34 jaar.Voor deze periode komen wij derhalve op een gemiddelde van iets meer dan 6 overeenkomsten per jaar; voor de in de drie voorafgegane deelcn behandelde perioden bedroegen die gemiddelden ongeveer 3^, 7 en 11.*) Na een zeer duidelijke stijging van het gemiddelde in de 17"° eeuw komt derhalve op de grens van de 17" en de IS''" eeuw een aanmerkelijke terugval.Dit verschijnsel mag o/> n'c/ixrc// nog niet tot de conclusie leiden van een verslapping bij de Compagnie.Immers over een aantal staatjes had zij intusschen de onbeperkte souvereiniteit aanvaard en uit den aard der zaak maakte dit nieuwe overeenkomsten met de vorsten dier staatjes overbodig.Er zijn evenwel tal van andere symptomen, die er op wijzen, dat de tijd van krachtige expansie voorbij is.Daarbij had het zeer uitgebreide gebied, waarop de Compagnie zich bewoogvan de Kaap de Goede Hoop tot Japan -benevens de door haar gevolgde politiek om de inheemsche vorsten zooveel mogelijk aan zich te onderwerpen of hen althans onder haar bescherming te nemen, "den ommeslag" zoo doen toenemen en werden voor het exploiteeren dier gebieden zooveel menschen en materialen vereischt, dat tot het aanknoopen van nieuwe relaties slechts met groote voorzichtigheid moest worden overgegaan.Vele ingewijden waren van meening, dat beperking en inkrimping van het werkterrein een daad van wijs beleid zou zijn; anderen achtten het vooral verkeerd, dat de Compagnie niet was gebleven wat zij oorspronkelijk was, namelijk een handelsvereeniging, maar dat zij meer en meer een souvereine staat was geworden.Reeds de advocaat der Compagnie, Pieter van Dam, had er in de 17*" eeuw op gewezen, dat verovering van uitgebreide territoriën, zooals Rijklof van Goens dat toen op Ceilon wilde, het werk was "van een groot en ambitieus koninck, en niet
Author: F.W. Stapel
Language: Dutch
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W4235026794