Year: 1934
Type: article
Abstract: De Christoffelberg op Curacao, met zijn 372 meter, moge van uit de hoogte op hem neerzien, hij moge zijn meerdere zijn in grilligheid van vorm en in het geven van tropische regenwoudillusies -met dat al wint de Brandaris, met zijn bescheiden 254 meter, het toch in historische merkwaardigheid.Wanneer men geographisch de ligging van den Brandaris, zijn vorm en zijn hoogte heeft vastgesteld, zoo komen allereerst de natuurwetenschappen, vooral de geologie en de botanie, hun rechten voor een bespreking opvorderen.Maar ook de historische wetenschap eischt haar deel.Zij heeft rondom dien naam Brandaris haar draden gesponnen, vastgehecht in de oudste geschiedenis van onze vaderlandsche scheepvaart en haar weefsel heeft zij versierd met de legenden van onze kerkgeschiedenis en hagiographie.Deze berg ontleent zijn grootste merkwaardigheid wel hieraan, dat reeds twee eeuwen voordat de eerste radioseinen een veiliger scheepvaart mogelijk maakten, de Brandaris als draadloos station steeds klaar stond om zijn nood-en alarmsignalen uit te zenden ter waarschuwing aan de schepen en voor de veiligheid van het moedereiland.Het eiland Bonaire ligt tusschen 12° 1' en 12° 19' N.B. en 68° 11' en 68° 25' W.L. Zijn lengte is ongeveer 35 kilometer, zijn breedte wisselt van 5 tot 10 kilometer.De totale oppervlakte bedraagt 275 vierkante kilometer, dat is dus ruim 1 £ maal kleiner dan Curacao en 1£ maal grooter dan Aruba.De meest zuidelijke punt van het eiland bevindt zich ongeveer DE "BRANDARIS" 55 kilometer O.N.O.van de oostpunt van Curacao en 92 kilometer van het meest nabijgelegen deel van de kust van Venezuela.Het geheele zuidelijke deel, ongeveer alles bezuiden Kralendijk, is een lage kalksteenvlakte zonder eenige belangrijke verheffing van den bodem; het noordwestelijk deel is daarentegen zeer bergachtig, het is opgebouwd uit magmatische gesteenten en bezit nog slechts aan den rand resten van een oud kalksteenplateau.Dit heuvelland heeft verschillende hooge toppen, waarvan de Brandaris den hoogsten is.Het noordwestelijk deel behoorde tot voor enkele jaren nagenoeg geheel tot de plantage Slagbaai; thans is dit grondgebied gesplitst in drie zelfstandige gebieden: de plantages Washington, Slagbaai en Brasiel.Men meene niet, dat de afleiding en de beteekenis van den naam Slagbaai, althans volgens de meest gevolgde spelling, eenig steunpunt vindt in de geschiedenis, als zou hier in de nabijheid ooit een beruchte veld-of zeeslag zijn geleverd.Daar is niets van bekend en ook om andere redenen is dit zeer onwaarschijnlijk.Professor K. Martin is de eenige die, in zijn nog nader te noemen werk over de Nederlandsche Benedenwindsche Eilanden, steeds S/acAibaai schrijft, wat historisch zeker veel juister is, omdat het den oorsprong van dien naam beter verklaart, als men weet, dat daar tijdens den slaventijd (dus tot 1863) het gouvernementsvee werd geslacht en dat de huiden van hieruit naar Curasao werden gezonden *).Sinds 1868 is Slagbaai particulier eigendom.Ondanks den eeuwenlangen roofbouw en houtaankap is dit gedeelte van het eiland nog steeds het dichtst begroeide.Hier leven duizenden geiten en eenige honderden ezels in nagenoeg geheel verwilderden staat; zij planten zich voort, vermenigvuldigen zich en kosten niets aan onderhoud.Van tijd tot tijd worden er wat van gevangen, naar Curacao verscheept en verkocht.De eerste nauwkeurige hoogtemeting van den Brandaris is verricht door Prof. Dr. Karl Martin (geb.1851), hoogleeraar in de geologie te Leiden (1877Leiden ( -1921)), die samen met den botanicus Prof. Dr. W. F. R. Suringar, den leider was van een wetenschap-') Een zeer duidelijke aanwijzing in die richting vindt men in de Instructie uit het jaar 1756 aan den nieuwen Commandeur van het eiland Bonaire, Theunis Dirkzn.Koek, art.5: "Sal hij goede en behoorlijke agt slaan op des Ed: Comp: groot en klijn vee, en dat de vellen, huyden en smeer telkens van het geslagte vee met de vaartuygen afgezonden werden."(Kol.Archief.Plakkaten 1756, No. 10).
Author: P.A. Euwens
Language: Dutch
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W4238544765