Year: 2020
Type: article
Abstract: Öz 3 : Allah (cc) rızık ve ikramını isteyene istediği ölçü ve hikmetle vermektedir.Dolayısıyla insanların bir kısmını zengin yaparken diğer bir kısmını fakir yapmaktadır.Zenginlerin sahip oldukları mallarda, fakir ve muhtaçlar için haklar vardır.Bu bağlamda Allah (cc) kitabında onlarca ayette zekâtı farz 1 Mecelletu'l-Mecmai'l-Fıkhiyyi'l-İslâmî: Râbıtatü'l-Âlemi'l-İslâmî, 1425/2004, sayı: 2, s. 113-124.2 Mısırlı fıkıh âlimidir.13 Mart 1909 tarihinde Cîze vilâyetine bağlı Saf şehrinde doğdu.Burada kadı olan babası aynı zamanda şair olup Libya'da Şerîf İdrîs es-Senûsî'ye yardım için Hüseyin Kâmil'in emriyle gönderilen heyete başkanlık etmişti.Ahmed Fehmî ilk eğitimini dedesi Şeyh Mahmûd Halîfe Ebû Sünne'den aldı; 1931'de yüksek kısma kaydoldu.Ezher'de Şeriat, Usûlüddin ve Arap Dili fakülteleri açılınca Külliyyetü'ş-şerîa'ya geçti ve ikinci sınıftan itibaren üç yıl okuyarak mezun oldu.Buradaki hocaları arasında Hasan el-Beyyûmî, Yûsuf el-Mersafî, Muhammed Abdülfettâh el-İnânî, Muhammed Arafe ve Abdurrahman Tâc anılır.M. Zâhid Kevserî ile de yakın bir dostluk kurduğu kaydedilir.1935'te başladığı fıkıh, fıkıh usulü ve teşrî' tarihi alanındaki lisansüstü öğrenimini Ocak 1941'de tamamladı; el-ʿÖrf fî reʾyi'l-fuḳahâʾ ve'l-uṣûliyyîn başlıklı tezle "üstâz" derecesinde âlimiyye diploması aldı.1941'de Külliyyetü'ş-şerîa'da müderris olarak göreve başlayan Ebû Sünne, daha sonra doçent ve profesör olarak görev yaptı, 1974'te emekliye ayrıldı.Bu arada Şam (1960-1961), Libya (1962) ve Bağdat (1967) üniversitelerinde misafir öğretim üyesi olarak bulundu.1972'de gittiği Mekke'de Cidde Melik Abdülazîz Üniversitesi'ne bağlı Külliyyetü'ş-şerîa'da (1981'den itibaren Ümmülkurâ Üniversitesi) uzun süre öğretim üyeliği yaptı; hayatının sonlarına doğru Kahire'ye döndü.1980'de Mekke'de iken Ezher'e bağlı Mecmau'l-buhûsi'l-İslâmiyye (Kahire) ve 1983'te Dünya İslâm Birliği'ne bağlı Mecmau'l-fıkhi'l-İslâmî'ye (Mekke) üye seçildi.Aynı yıl Ezher'in bininci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla birinci dereceden bilim ve sanat nişanına (visâmü'l-ulûm ve'l-fünûn) lâyık görüldü.Öğretim üyeliği dışındaki görevlerden uzak durdu, kendisine teklif edilen Ezher'de Külliyyetü'ş-şerîa dekanlığı, Vakıflar bakanlığı gibi idarî görevleri kabul etmedi.Öğretim hayatı boyunca fıkıh ve usulü, İslâm hukuk tarihi, teşrî' siyaseti, İslâm iktisadı, hadis, tefsir ve tasavvuf dersleri verdi, birçok yüksek lisans ve doktora tezi yönetti.20 Eylül 2003 tarihinde Kahire'de vefat etti.Eserleri.1. el-ʿÖrf ve'l-ʿâde fî reʾyi'l-fuḳahâʾ.Doktora derecesini elde ettiği tezin yayımlanmış şeklidir 2. el-Vasîṭ fî uṣûli fıḳhi'l-Ḥanefiyye (Kahire Külliyyetü'ş-şerîa'da ikinci sınıf talebelerine okuttuğu ders kitabı olup Sadrüşşerîa'nın et-Tavżîḥ'inin ikinci bölümü esas alınarak telif edilmiştir.3. en- Naẓariyyâtü'l-ʿâmme li'l-muʿâmelât fi'ş-şerîʿati'l-İslâmiyye, 4. Muḥâḍarât fî uṣûli'l-fıḳh, Şam Üniversitesi'nde 1961'de verdiği konferansları içerir.5. Ḳāʾidetân fıḳhiyyetân: el-ʿÂdetü muḥakkemetün ve lâ ḍarare velâ ḍırâr.Diğer başlıca eserleri de şunlardır: en-Naẓariyyâtü'l-aṣliyye li'l-aḥkâm ve edilletühâ (hak, ehliyet, akit, milk ve damân nazariyelerine dairdir), Ḥuḳūḳu'l-merʾeti's-siyâsiyye fi'l-İslâm, Maḳāṣıdü'ş-şerîʿa, el-İḳtiṣâdü'l-İslâmî,Fıḳhü'l-üsreti'l-çıkmıştır.Ebû Sünne'nin makalelerinden bazıları şunlardır: "Ḥükmü'l-ʿilâc bi-naḳli demin li'l-insân ev naḳli aʿżâʾin ev eczâʾin minhâ"; "ʿİlmü'l-iḳtiṣâdi'l-İslâmî żarûretün ḳāʾimetün ve ḥaḳīḳatün vâḳıʿatün"; "ez-Zekât ve vücûbühâ fî ecri'l-ʿaḳār"; "Ḥavle'l-meṣârif ve'şşerikâti'l-İslâmiyye". (Mecd Mekkî, "Ahmed Fehmî b.Muhammed b.Mahmûd Ebî Sünne (1909-2003)", Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Ankara: TDV Yayınları, 2016), EK-1/372-373.3 Makalenin orjinalinde "öz" bulunmadığından tarafımızdan eklenmiştir.(Çevirmen) Akademik-Us Aralık 2020, 4/2 |72 kıldığını belirtmektedir.Allah'ın zekâtı zenginler üzerine farz kılmasının amacı, zenginlik nimetinden dolayı Allah'a şükretmektir.Fakirlerin ihtiyaçlarını temin etmek için zenginlerin nimetlendirildiği gibi muhtaçlarında malla nimetlendirilmesini sağlamaktır.Zenginleri cimrilikten ve günahlardan temizlemektir.Kullanılma niyetlerine göre akarların zekatlandırılması hususunda altı durum sözkonusudur.Akarı (gayrimenkulü) ticaret niyetiyle mülk edinmek, ziraat yapılması, ağaç dikilmesi veya onun kiraya verilmesi, kendisinde değil de menfaatlerin de ticaret yapılması gibidir.Akarların Bu durumlarıyla ilgili zekatlandırmalarında mütekaddimun ve günümüz fakihlerinin farklı görüşleri mevcuttur.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Author: Ahmed Fehmî Ebû Sünne
Language: Turkish
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W3210823038