Zielone miejsca pracy. Uwarunkowania – identyfikacja – oddziaływanie na lokalny rynek pracy
Year: 2019
Type: book
Abstract: Wszystkim, którzy wspierali mnie w dążeniu do realizacji niniejszego dzieła, nie pozwalając poddać się w chwilach zwątpienia.15 Wstęp Dla realizacji założonych celów badawczych oraz weryfikacji powyższych hipotez przeprowadzono badania, które pozwoliły wielowymiarowo spojrzeć na problem badawczy.W pierwszej fazie przeprowadzono szerokie badania literaturowe tematu.Zgłębiono problem zrównoważonego rozwoju, zielonej gospodarki i zielonych miejsc pracy.W tym celu posłużono się opracowaniami wskazującymi na uwarunkowania rozwoju w tym zakresie w Europie i na świecie.Na podstawie takich analiz zdefiniowano rolę zielonej gospodarki i związanych z nią zielonych miejsc pracy w koncepcji zrównoważonego rozwoju.Pozwoliło to na opracowanie definicji zielonych miejsc pracy dla potrzeb badań własnych, która została następnie skonkretyzowana w oparciu o zadania wykonywane przez pracowników na stanowiskach pracy.Podjęto próbę zróżnicowania stopnia "zazielenienia" ZMP w gospodarce oraz ocenę jakościowych różnic między nimi.Zdaniem autora pozwala to uzupełnić istniejącą lukę badawczą w zakresie podejścia do problematyki zielonych miejsc pracy nastawionego głównie na poznanie ilościowe osób pracujących na ZMP i pomijanie aspektu jakościowego.Dzięki wskazanym wywodom przygotowano schemat dalszego postępowania badawczego, który objął badania wśród:• podmiotów wsparcia zewnętrznego zielonej gospodarki (badania za pomocą kwestionariusza wywiadu swobodnego) -łącznie w badaniu przeprowadzono wywiady z przedstawicielami z 11 instytucji (23 wywiady), • przedsiębiorców (badania za pomocą kwestionariusza ankietowego) -przeanalizowano dane z 58 przedsiębiorstw, • pracowników zatrudnionych na zielonych miejscach pracy (badania za pomocą kwestionariusza ankietowego) -przeanalizowano informacje udzielone od 126 pracowników.Podjęto w monografii próbę rozróżnienia jakościowego miejsc pracy i wnioskowania w zakresie lokalnego rynku pracy.Dotychczas przeprowadzane w Polsce badania marginalizowały lokalny charakter zielonych miejsc pracy i koncentrowały się na ich regionalnym szacowaniu.Ujęcie lokalne determinuje nie tylko rodzaj tworzonych miejsc pracy, ale również intensywność ich tworzenia.Badania własne zostały przeprowadzone od marca do grudnia 2017 r.Wskazany czas ich trwania wynikał z przyjętego harmonogramu badań.Był on tak skonstruowany, aby na podstawie badań przeprowadzonych w podmiotach wsparcia zewnętrznego zielonej gospodarki móc udoskonalić narzędzie kwestionariusza ankietowego skierowane do przedsiębiorców i pracowników zatrudnionych na zielonych miejscach pracy.Z drugiej strony był podyktowany długim oczekiwaniem na odpowiedzi zezwalające na przeprowadzenie badania w wybranych instytucjach publicznych.Monografia składa się z dziewięciu rozdziałów.W pierwszych sześciu dokonano krytycznego przeglądu literatury naukowej związanej z poruszaną tematyką.Przedstawiono w nich wielowymiarowość poruszanej problematyki.Wywody 16 Wstęp te pozwoliły na zdefiniowanie pojęcia ZMP z jednoczesnym wskazaniem obszarowym, gdzie mogą one występować w podmiotach gospodarczych.Dokonano również próby jakościowego zróżnicowania ZMP w oparciu o cechy tych miejsc pracy określone na podstawie literatury przedmiotu.Rozważania w pierwszych sześciu rozdziałach wsparto analizami opartymi na danych statystyki publicznej.Zabieg taki miał na celu pokazanie zarówno dotychczasowego poziomu oraz zakresu badań dotyczącego zielonych miejsc pracy, jak i wykazanie, w jakim stopniu powszechnie dostępne dane mogą pomóc w zgłębieniu ich problematyki.W ostatnich trzech rozdziałach zostały przedstawione wyniki przeprowadzonych badań własnych.Rozdział pierwszy dotyczy koncepcji zrównoważonego rozwoju.Został w nim opisany proces kształtowania współczesnego znaczenia wspomnianej koncepcji.Podkreślono tutaj wielowymiarowość znaczenia zrównoważonego rozwoju, a także jego miejsce w Unii Europejskiej.Rozdział zamyka omówienie uwarunkowań prawno-instytucjonalnych zrównoważonego rozwoju w Polsce.W rozdziale drugim omówiono koncepcję zielonej gospodarki.Została tutaj zwrócona uwaga na relacje, jakie zachodzą między koncepcją zrównoważonego rozwoju a zieloną gospodarką.Wskazano również na uwarunkowania rozwoju zielonej gospodarki w Unii Europejskiej i w Polsce.Podkreślono przy tym, iż u podstaw kreowanego w Polsce prawodawstwa ukierunkowanego na budowę zielonej gospodarki leży koncepcja zrównoważonego rozwoju, a co za tym idzie jest ona istotnym elementem życia społeczno-gospodarczego.W rozdziale trzecim opisano zielone miejsca pracy jako kluczowy element zielonej gospodarki.Poddano ocenie najczęściej przywoływane w literaturze przedmiotu definicje ZMP, zauważając przy tym brak ich operacjonalizacji.Zaobserwowano tutaj, iż w polskiej literaturze przedmiotu pojęcie zielonych miejsc pracy jest poruszane przez nielicznych badaczy, a sporządzane analizy opierają się przede wszystkim na próbie oszacowania ilościowego takich miejsc pracy w oparciu o wybrane sektory gospodarki.Stąd też wywody dotyczące problematyki ZMP zostały oparte przede wszystkim na bogatej w publikacje naukowe zagranicznej literaturze przedmiotu, gdzie coraz częściej odchodzi się od ujęcia ilościowego na rzecz analiz jakościowo-ilościowych.W rozważaniach tych również wskazuje się na konieczność jakościowego rozróżnienia zielonych miejsc pracy.Autor zaproponował dla osiągnięcia założonych celów badawczych własną definicję tych specyficznych miejsc pracy.Umożliwiło to identyfikację ZMP w przedsiębiorstwach poprzez weryfikację realizowanych zadań na danym miejscu pracy.Przedstawiono tutaj również kategoryzację zielonych miejsc pracy ze względu na ich jakość oraz stopień "zazielenienia" 4 .Geneza i rozwój idei zrównoważonego rozwoju wytycznych tego programu, 15 grudnia 1972 r. utworzono nową agendę ONZ -Program Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (zwanych dalej w skrócie UNEP).Nie sposób umniejszyć znaczenia konferencji sztokholmskiej oraz wypracowanych wówczas rozwiązań.Była ona wynikiem zmian gospodarczych i ich konsekwencji, jakie zaszły na świecie po II wojnie światowej.Fakt ten jest często pomijany w opracowaniach dotyczących zrównoważonego rozwoju.Odbudowa ze zniszczeń wojennych przyczyniła się ówcześnie do intensywnego rozwoju gospodarczego wielu państw.Wzrost ten niósł za sobą niedostrzegalne zagrożenie wynikające ze zbyt niskiego przywiązania uwagi bądź też całkowitego bagatelizowania kwestii społecznych i ekologicznych.W wyniku takiego postępowania już w latach 50.i 60.XX w. zaczęto obserwować konsekwencje naruszeń równowagi ekologicznej w postaci rosnącej liczby katastrof ekologicznych wywołanych przez człowieka 2 .Wydarzenia te nie tylko wpływały na kreowanie opinii publicznej w skali lokalnej, ale i w wymiarze międzynarodowym w zakresie konieczności określenia granicy koniecznej ingerencji człowieka w środowisko.Prace nowo utworzonej agendy ONZ (UNEP) przyczyniły się do sformułowania w 1975 r. szerokiej definicji zaproponowanego w Sztokholmie pojęcia rozwoju trwałego i zrównoważonego.W myśl zapisów UNEP zrównoważony rozwój jest definiowany jako taki przebieg nieuchronnego i pożądanego rozwoju gospodarczego, który nie narusza w sposób istotny i nieodwracalny środowiska życia człowieka, nie doprowadza do degradacji biosfery i nie godzi w prawa przyrody, ekonomii i kultury (Poskrobko, 1998: 75).Kamieniem milowym dla rozwoju i upowszechnienia idei zrównoważonego rozwoju było powołanie w 1983 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ Światowej Komisji do spraw Środowiska i Rozwoju.W literaturze przedmiotu Komisja ta dość często występuje pod nazwą Komisji Brundtland 3
DOI: 10.18778/8142-836-1
Author: Łukasz Kozar
Language: Polish
Subfield: Management, Monitoring, Policy and Law
Field: Environmental Science
Domain: Physical Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W4367025045