Year: 2023
Type: article
Abstract: Od tłumacza: psychOlOgia dyskursOwa i jej językPsychologia dyskursowa (PD) jest podejściem niezwykłym.wyróżnia się nie tylko na tle wielu obszarów w naukach społecznych, ale też na tle wielu odmian analizy dyskursu.Ma to zasadnicze znaczenie dla lektury publikowanych tekstów Dereka Edwardsa, jednego z głównych inicjatorów psychologii dyskursowej.Otóż na ogół w naukach społecznych przyjmuje się, że (a) słowa pozwalają oddać prawdę o faktach.Stąd, na przykład, w wywiadach badawczych zadaje się ludziom pytania o wydarzenia, w których brali udział, i traktuje uzyskane odpowiedzi jako drogę do poznania faktów.Inną możliwością w typowych badaniach społecznych jest uznawanie, że (b) słowa pozwalają dotrzeć do tego, jak ludzie widzą świat.w tym wariancie zadawanie ludziom pytań (np.w wywiadach) lub czytanie ich tekstów (np.pamiętników) ma pomóc w zrekonstruowaniu tego, jak ludzie myślą o świecie lub jak go przeżywają.w obydwu przypadkach -(a) i (b) -słowa są analizowane jako środki do czegoś: środki dotarcia do tego, co się dzieje w świecie zewnętrznym (fakty) lub w świecie wewnętrznym (ludzka pamięć, emocje, wiedza itp.).PD prowadzi swoje badania inaczej -odmiennie podchodzi do roli, jaką w rzeczywistości społecznej pełnią słowa.wybiera ona możliwość (c): analizuje dyskurs dla niego samego (ze względu na jego własne cechy), zajmuje się nim pod kątem tego, jak jest zbudowany i jakie daje retoryczne możliwości.PD nie analizuje dyskursu po to, aby dowiedzieć się, jaki jest świat, o którym mówią ludzie, ani po to, aby ustalić, co ci ludzie mają w głowach.PD bada, co można słowami zrobić, do czego ludzie je stosują, jak za ich pośrednictwem ludzie
Source: Przegląd Socjologiczny
Author: Jerzy Stachowiak
Institution: University of Łódź
Language: Polish
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4383040490