Türklerde Güneşe Saygi: Çi̇le Gecesi̇
Year: 2023
Type: article
Abstract: Çile gecesi Azerbaycan Türklerinin yaşadıkları İran’da, Türkiye’de ve Azerbaycan’da kutlnmaktadır. Dünyanın Kuzey kısmında yılın en uzun gecesi Çile gecesidir. Bu gece Şemsi yılının, Dey ayının başlangıç gecesi, Azer ayının sonuncu gecesidir. Çile'yi soğukluk derecesine göre iki kısma bölerler: Büyük Çile, Küçük Çile. Büyük Çile 40 gün devam eder. 21 Aralık’ta başlar ve 31 Ocak’a kadar devam eder. Küçük Çile 20 gün sürer. 1 Şubat itibarile başlar ve 20 Şubat’ta biter. Çile” sözüne Divani Lügat it-Türk eserinde de rastalamaktadır. Sözün anlamı sözlükte yeşermek, başlangıc olarak verilmişdir. Çile gecesinde nışanlı kızlara hediyeler verilir, bereket getirmesi için kalabalık sofralar kurulur. Küçük kız çocuğu kışı temsil edecek şekilde bembeyaz giydirir. Ayaz ata gelir ve hediyeler dağıtır. Çile gecesi özellikle Orta Asya’da Narduğan bayramı olarak kutlanmakdadır. Narduğan güneş doğan” demekdir. Makalemizde bu konu arama-tarama ve kıyaslama metodları ile derinlemesine işlenecekdir. Özellikle Çile gecesi ve Narduğan bayramlarının aynı bayram olması, Türklerde ağaç kültüne saygı ve ağaçsüsleme geleneğinden de bahsedilerek eski Türk inancının izleri bayramlarda aranacaktır.
Author: Aynur GAZANFARGİZİ
Institution: Khazar University
Language: Turkish
Subfield: Museology
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4389286105