Year: 2024
Type: article
Abstract: Artykuł prezentuje okoliczności uchwalenia konfederacji generalnej warszawskiej na sejmach konwokacyjnym i elekcyjnym w 1573 r. Głównym celem jest odtworzenie listy osób, które podpisały się pod tym dokumentem 29 stycznia t.r. Dzięki temu możliwe było przeprowadzenie analizy przestrzennej, która wykazała, że co prawda uzyskano zgodę powszechną, ale kilka województw z różnych powodów nie przystąpiło do konfederacji (krakowskie oraz prawdopodobnie kijowskie i bracławskie). Konieczne było więc ponowne przedstawienie dokumentu na sejmie elekcyjnym. Podjęte wówczas działanie legislacyjne było nietypowe, gdyż nie uchwalono ponownie aktu, lecz uzupełniono go o akceptację szlachty z obszarów, które dotychczas się wstrzymały. Było to konieczne, gdyż opinia szlachecka w województwach dotychczas w pełni akceptujących postanowienia konfederacji dzięki aktywnym działaniom episkopatu rzymskokatolickiego nie wyraziłaby ponownej zgody na ten akt (województwo płockie i mazowieckie). Dokument z maja 1573 r. imitował więc akt z początku roku, zarówno w treści, dacie, miejscu i rodzaju zgromadzenia, jak i osób, które wyraziły zgodę na dokument zapewniający w Rzeczypospolitej pokój wewnętrzny w okresie interregnum. W tych dwóch etapach powstał jeden z najważniejszych dokumentów obowiązujących w Rzeczypospolitej szlacheckiej, a kolejnym ich etapem było ich zaprzysiężenie przez króla, całą procedurę ponawiano w każdym bezkrólewiu.
Source: Roczniki Humanistyczne
DOI: 10.18290/rh237102s.1
Author: Karol Łopatecki
Institution: University of Białystok
Language: Polish
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4391957600