Year: 2024
Type: article
Abstract: Yemen’in önde gelen âlimlerinden biri olan Şevkânî (ö. 1250/1834), Zeydîlik mezhebinin hüküm sürdüğü bir ortamda yetişmiştir. Ancak otuzlu yaşlara geldiğinde herhangi bir mezhebe bağlı kalmanın taklitçilik olduğunu belirterek kendisini müçtehit olarak ilan etmiştir. Telif ettiği eserlerini bu düşünce çerçevesinde kaleme almış ve bunlar arasında muhteva bakımından en kapsamlı olan eseri ise araştırmamıza da konu olan Fetḥu’l-ḳadîr adlı tefsir kitabıdır. Söz konusu eser, Şevkânî’nin kıraat vecihlerini ele alma yöntemini gösteren tek eseri olarak bilinmektedir. Eserin tamamına bakıldığında Şevkânî’nin ayetleri yorumlama çerçevesinde kıraatleri sık sık kullandığı görülmektedir. Ayetleri açıklama sadedinde kimi zaman kıraatleri çeşitli görüşlerle birlikte aktarırken bazen de kıraat farklılıklarını yalnızca okuyuş sahibine nispet etmekle yetinmektedir. Ele aldığı kıraatleri sahabe, tabiîn ve kıraat imamları olmak üzere birçok şahıs ve bölgeye isnad ederek aktarmaktadır. Bu araştırma, Şevkânî’nin Fetḥu’l-ḳadîr adlı eseriyle sınırlandırılmıştır. Tahlili yapılan kıraat farklılıkları, Şevkânî’nin tefsirinden hareketle örneklendirme yöntemiyle yapılmaya çalışılmıştır. Müellifin tefsirinde, farklı hususlarla istidlâlde bulunduğu kıraatlerin manaya olan etkileri ve fıkhî meselelere yansımasını yoğun bir şekilde işleyerek kişisel görüşünü ortaya koyduğu sonucuna varılmıştır.
Author: Mehmet Keleş
Language: Turkish
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4398207720