Year: 2024
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: W części teoretycznej artykułu zaprezentowano rozważania dotyczące problematyki religijności nacechowanej miłosierdziem Bożym oraz lęku. Lęk jako stan i jako cecha nawiązuje do koncepcji Charlesa D. Spielbergera. Religijność natomiast została zaprezentowana w ujęciu Stefana Hubera. W aspekcie psychologicznym kult miłosierdzia Bożego jawi się jako forma religijności uwzględniająca sferę poznawczą, emocjonalną oraz behawioralną człowieka. Do badania religijności nacechowanej miłosierdziem Bożym wykorzystano zmodyfikowaną Skalę Centralności Religijności, natomiast lęk-stan i lęk-cecha mierzono Inwentarzem Stanu i Cechy Lęku. Grupę badaną stanowiło 175 osób praktykujących kult do miłosierdzia Bożego (prywatnie oraz w grupach religijnych): 80 mężczyzn (46% badanych) oraz 95 kobiet (54% badanych). Wszystkie korelacje okazały się ujemne. Wśród mężczyzn lęk-stan koreluje z doświadczeniem religijnym, natomiast wśród kobiet z modlitwą i doświadczeniem religijnym. Lęk-stan koreluje wśród respondentów z młodszej grupy wiekowej z przekonaniem religijnym, doświadczeniem religijnym, modlitwą i wynikiem ogólnym. Wśród mężczyzn lęk-cecha koreluje jedynie z przekonaniem religijnym. W grupie kobiet lęk-cecha koreluje z przekonaniem religijnym, modlitwą, doświadczeniem religijnym, udziałem oraz z wynikiem ogólnym religijności. Z kolei wśród młodszych respondentów lęk-cecha współwystępuje z przekonaniem religijnym, doświadczeniem religijnym, udziałem i z wynikiem ogólnym religijności. W grupie starszych osób lęk-cecha ujawnił związek z doświadczeniem religijnym, przekonaniem religijnym oraz z wynikiem ogólnym religijności. Zasadniczym wnioskiem pastoralnym jest podejmowanie religijności nacechowanej miłosierdziem Bożym jako korzystnej strategii w minimalizowaniu różnych stanów lękowych dotyczących Bożego przebaczenia, nawrócenia, podejmowania rozstrzygających decyzji czy umierania i śmierci. W posłudze duszpasterskiej korzystniejsze jest łączenie wiary i rozumu niż wiary i emocji, zwłaszcza wśród osób, u których lęk jawi się jako nasilona cecha w strukturze osobowości. W kształtowaniu dojrzałej religijności wyzwaniem jest bazowanie bardziej na warstwie denotacyjnej pojęć religijnych (miłosierdzie Boże) niż na warstwie konotacyjnej. Ta strategia jest korzystniejsza w minimalizowaniu zarówno sytuacji lękowych, jak i cechy w strukturze osobowości.
Source: Colloquia Theologica Ottoniana
Author: Sławomir Bukalski
Institution: University of Szczecin
Language: Polish
Subfield: Health
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4406927563