Year: 2024
Type: article
Abstract: Celem niniejszego artykułu jest ukazanie treningu uważności (mindfulness) jako świeckiej formy duchowości. W pierwszej części tekstu pokazujemy buddyjskie źródła treningu uważności. Twórcą świeckiej konceptualizacji uważności jest amerykański lekarz Jon Kabat-Zinn (ur. 1944 r.), który w 1979 roku otworzył Klinikę Redukcji Stresu (Stress Reduction Clinic) przy Szkole Medycznej Uniwersytetu Massachusetts (University of Massachusetts Medical School) i opracował program Redukcji Stresu Opartej na Uważności (Mindfulness-Based Stress Reduction, MBSR). Jon Kabat-Zinn praktykował buddyjskie techniki medytacyjne u takich nauczycieli, jak Philip Kapleau, Seung Sahn, Joseph Goldstein i Jack Kornfield. Przykładem świeckiej konceptualizacji buddyjskiej praktyki medytacyjnej jest uważność oddechu. W kontekście buddyjskim praktyka uważności oddechu nakierowana jest na uwolnienie się od przywiązań i prowadzić ma do doświadczenia wglądu/przebudzenia. Z perspektywy treningu uważności ta medytacja ma zdecydowanie doczesny wymiar, związany z dobrostanem psychologicznym i egzystencjalnym. W drugiej części artykułu pokazujemy aktualne problemy związane ze świecką konceptualizacją uważności. Najpoważniejszy zarzut dotyczy braku wyraźnego uwzględnienia perspektywy etycznej. Rozsądnym posunięciem może być przyjęcie jako bazowego kodeksu etycznego pięciu buddyjskich wskazań, zinterpretowanych jednak w świecki, areligijny sposób, bez głębszego uwikłania w buddyjski światopogląd. Pięć buddyjskich wskazań ma charakter na tyle uniwersalny, że może zostać przyjęte w świeckiej formie zarówno przez osoby niereligijne, jak i osoby wierzące, np. chrześcijan.
Source: Colloquia Theologica Ottoniana
Author: Piotr Goniszewski
Institution: University of Szczecin
Language: Polish
Subfield: Clinical Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4406927736
