Year: 2025
Type: article
Abstract: Yerin forması dedikdə səthin bərk və maye kütləsi ilə atmosfer arasındakı sərhəd başa düşülür.Bərk hissələr girintilər və çıxıntılar səbəbindən hamar səth deyil və bu relyefi müəyyən edir.Yüksəklik normaları qravitasiya sahəsi ilə müəyyən edilə bilər.Ağırlıq qüvvəsinin istiqaməti praktikada şaqul xəttinə uyğun gəlir.Ölçmələrdə şaqul xəttinin rolu çox vacibdir.Ölçmə alətlərinin ağırlıq səthləri şaqul xəttinə görə nizamlanır.Yer səthindəki nöqtələrin yüksəkliklərini müəyyən etmək üçün başlanğıc səthi və bu səthə perpendikulyar istiqamətlər müəyyən edilməlidir.Yer səthində ən asanlıqla müəyyən edilən istiqamətlər şaqul xəttinə nəzərən edilən istiqamətlərdir.Məlum olduğu kimi səviyyə səthi şaqul xəttinə perpendikulyardır.Dünya okeanın sakit vəziyyətdəki səthinin və onun qitələr üzərində davamına uyğun olan ağırlıq qüvvəsi potensialının bərabər qiymətlərinin yaratdığı mürəkkəb həndəsi səth isə Geoid səthidir.Geoid Yerin fiqurunu müəyyən edir, onun dağlardan və dəniz hövzələrindən təşkil olunmuş fiziki səthindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.Geoid vəziyyəti hər yerdə ayrı-ayrılıqda Yerin süni peyklərinin hərəkətini müşahidə etməklə, geodezi-astronomik və qravimetrik məlumatlara əsasən tapılır.
Source: Journal of Young Researcher
Author: Zahid Zakir Idriszade
Language: English
Subfield: Oceanography
Field: Earth and Planetary Sciences
Domain: Physical Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W4409543870