Year: 2025
Type: article
Abstract: Anahtar Kelimeler: Nizami Gencevi, Sakiname, İskendername, kahramanlık şiiri Nizamî Gencevî'nin en son ve ustalık dönemi eseri İskendernâme Makedonyalı İskender konusunda doğu edebiyatlarında kaleme alınmış ilk ve en ünlü İskendernâme'dir.1201 yılında tamamlanan İskendernâme; Şerefnâme (6.868 beyit)" ve "İkbâlnâme (3.648 beyit)" olmak üzere toplam "10.516 beyit"den ve iki bölümden oluşmaktadır.İskender hikâyesinin yarısı birinde, diğer yarısı da ikincisinde anlatılır.Nizamî, Şerefnâme adlı eserini Azerbaycan atabeklerinden Atabek-i Azâm Ebu Bekr b.Muhammed Cihan Pehlivan adına kaleme almış ve kendisine sunmuştur.Böylesine engin ve eşsiz eserler ortaya koyan Nizamî, Anadolu'da da çok sevilmekte, en önde gelen söz ustalarından biri olarak bilinmektedir.Şairliğinin yanı sıra son derece sakıngan bir zahit olarak da bilinen Nizamî, hurafelerden, asılsız ve uydurma dinsel değerlerden, taassuptan uzak, özgür bir kişilik; bencillikten, gösterişten hoşlanmayan, belagati en üst düzeyde, şiiri her kesim tarafından sevilen bir şairdir.Hamuru aşk ile, en yüce ve kutsal duygularla yoğrulmuş bir yürek taşıyan Nizamî, hayatı boyunca dünyevi takıntılardan uzakta kalmayı başarmış, yüreğindeki aşk ateşi hiç sönmemiş, alevlenerek artmıştır.İşte eserlerinde görülen aşk, sevgi ve erdem esintileri de yüreğindeki bu aşk ateşinin dışa yansımalarıdır.Romantik mesnevi tarzının kurucusu, bu tarzın en büyük sözcüsü ve en ışıltılı yıldızı Nizamî Gencevî'dir.Sözlerinin yeniliği ve gücü yüzyıllar boyunca asla eksilmeden, eskimeden hep artarak, yaygınlaşarak günümüze erişmiştir. 1 Nizamî bütün dünya edebiyatlarında müstesna ve özgün bir yere sahip çok parlak bir simadır.O, kendisine özgü kendi yarattığı aşk-kahramanlık-didaktik şiir tarzıyla, en dorukta ustaca şekil ve anlam uyumu, ruh tahlilleri, özgün keskin ifadeleri, simgesel dili, hiçbir şeyi gözden kaçırmayan üstün kavrayışlı düşünce ve görüş gücüyle, güçlü betimlemeleri, doruklara yücelen fantezileri, parlak teşbihleri engin felsefi görüşleriyle eşsiz bir söz ustasıdır.2 Hem lirik şiirde ve hem de kahramanlık şiirlerinde tam anlamıyla üstad kabul edilen Nizamî, Anadolu'da da çok sevilen, rakipsiz romantik, sûfi ve bilge bir şair, belagat ve fesahat açısından en önde gelen söz ustalarından biridir.Son derece sakıngan bir zahit olarak bilinen Nizamî, hurafelerden, asılsız ve uydurma dinsel değerlerden, taassuptan uzak, özgür bir kişilik; bencillikten, gösterişten hoşlanmayan, belagati en üst düzeyde, şiiri her kesim tarafından sevilen bir şairdir.Farsça şiir yazmış hiçbir şairle karşılaştırılamayacak kadar farklı ve büyük bir bilgedir.3 Nizamî'nin bu en son ve ustalık dönemi eseri, İskender konusunda doğu edebiyatlarında ilk ve en ünlü İskendernâme'dir.597/1201 yılında tamamlanan İskendernâme; Şerefnâme
Author: Nimet Yıldırım
Language: English
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W4411816138
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: