Year: 2025
Type: article
Abstract: Çalışma, fenomenolojik yaklaşımlar (Husserl, Merleau-Ponty, Böhme, Bachelard, Ihde), kamusal alan teorileri (Arendt, Habermas, Negt ve Kluge, Fraser) ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerini (Lefebvre, Foucault, Baudrillard) bir araya getirerek, fenomenoloji, kamusal alan teorisi ve mekânsal eleştirileri birleştiren disiplinlerarası bir çerçeve sunar. Fenomenologların bireylerin mekânsal deneyimlerini ve duyusal algılarını nasıl incelediği, kamusal alan teorisyenlerinin demokratik ve kolektif katılıma dayalı bir kamusal alan anlayışını nasıl ortaya koyduğu ve kapitalist mekânsal örgütlenme eleştirilerinin kamusal alan üzerindeki dönüştürücü etkisi ele alınır. Bu üç alanın ortak dinamikleri, kamusal alanın duyusal, sosyal ve politik canlılığını destekleyecek mekânsal stratejilerin gerekliliğini vurgular. Pallasmaa’nın fenomenolojik yaklaşımları temel alınarak duyusal algı, mekânsal deneyim, esneklik, öznellik ve bellek gibi beş temel norm belirlenir ve bu normların kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendiren mekânsal tasarımlar için yol gösterici olduğu savunulur. Kamusal alanı odağa alan tasarımda katılımcı tasarımların önemi vurgulanırken, bu süreçlerde mekân yerine "mekânsallığın" odağa alınması gerektiği belirtilir. Mekânsallık kavramını ele alan (Harvey, Lefebvre, Massey, Soja, Foucault) yaklaşımlarında belirlenen dinamikler (yer duygusu, öznellik, esneklik, ilişkisellik, bellek) Pallasmaa’nın normlarıyla ilişkilendirilir. Mekânsallığın dinamikleri ile mimari normlar birlikte değerlendirilerek, kamusal alanın sosyal ve politik işlevlerini güçlendirecek mekânsal stratejilerin kuramsal zemini oluşturulur. Çalışma, kamusal alanın mimari tasarımda nasıl ele alınabileceğini tartışarak, demokratik ortamı güçlendirecek yenilikçi tasarım stratejilerine yönelik kuramsal bir temel sunar.
Source: Kent Akademisi
Author: Devran Bengü
Institution: Istanbul Arel University
Language: Turkish
Topic: Spatial and Cultural Studies
Subfield: Geography, Planning and Development
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4412437319