Post-mi̇mesi̇s Bağlaminda Bi̇r Kurmaca Belgesel (mockumentary) Uygulamasi Olarak Baklava Cumhuri̇yeti̇ / Republic of Baklava as a Mockumentary Practice in the Context of Post-mimesis
Year: 2025
Type: article
Abstract: Mimesis kavramı, Aristoteles'ten günümüze kadar Batı sanat, edebiyat ve felsefe geleneğini şekillendiren temel düşünsel kavramlardan biri olmuştur.Yunanca "taklit" anlamına gelen bu terim, sanatın doğası ve anlamı üzerine estetik ve ontolojik tartışmaları beslemiştir.Platon, Devlet'te mimesisi hakikatten sapma olarak değerlendirir.Aristoteles, Poetika'da onu doğaya özgü yaratıcı bir eylem ve trajedi yoluyla ruhsal arınma sağlayan bir araç olarak tanımlar.Plotinos ise mimesisi idealar dünyasına yaklaşma biçimi olarak ele alıp Platon'un olumsuz yaklaşımını dönüştürür.Orta Çağ'da mimesis, Tanrısal hakikatin yeryüzündeki temsiline evrilmiş ve Aziz Augustinus bu kavramı ilahi yaratımı yansıtma ve ruhun kurtuluşuna hizmet etme amacıyla değerlendirmiştir.Auerbach, bu dönüşümü dünyevi temsilden ruhani temsile geçiş olarak tanımlar.Rönesans'ta mimesis bireysel gözlem ve yaratıcılıkla harmanlanmış, Leonardo da Vinci ve Shakespeare aracılığıyla doğanın içsel gerçekliği ve insan psikolojisi üzerine yoğunlaşmıştır.Romantizm, hayal gücü ve duygusal özgünlüğü önceleyerek klasik mimesis anlayışını sorgulamıştır.Goethe ve Schlegel aracılığıyla sanat ile mutlak idealler arasında bir köprü kurmuştur.Modernist düşünce mimesisi toplumsal eleştiri aracına dönüştürmüştür.Benjamin, Adorno ve Horkheimer, bu bağlamda sanatın özgünlüğü ve ideolojik araçsallaşmasını tartışmıştır.Baudrillard ise simülakr kavramı aracılığıyla temsillerin artık gerçeği değil, hipergerçekliği ürettiğini savunmuştur.Bu makale, Anestis Azas'ın Republic of Baklava adlı mockumentary tiyatro oyununu inceleyerek post-mimesis kavramının sahne üzerindeki çağdaş yansımalarını ele almakta; kurmaca ile belgesel estetiğini harmanlayan yapısıyla izleyici algısını bilinçli olarak muğlaklaştıran bir tiyatro biçimini analiz etmektedir.Bireysel anlatılar ile ortak deneyimlerin ötesinde yer alan bir sürece dair kuramsal bir açıklama geliştirme amacı taşıyarak nitel araştırma desenlerinden 'kuram oluşturma' desenini kullanarak çalışır.Araştırma, bu yöntemle süreci deneyimleyen katılımcılardan toplanan verileri analiz ederek ve 'gerçeğin tiyatrosu' hipotezi aracılığıyla ilişkilendirerek bir kuram oluşturmayı hedefler.Gömülü kuram yaklaşımı ile yürütülen bu çalışmada elde edilen bulgular, incelenen örnekte mimesis kavramının sınırlarının genişletildiği ve kavramın yerini post-mimesise bırakma eğiliminde olduğu görülmüştür.
DOI: 10.29228/ijiia.240
Authors: Şafak ERSÖZLÜ, Banu Ayten AKIN
Institution: Dokuz Eylül University
Language: English
Topic: Cinema History and Criticism
Subfield: Visual Arts and Performing Arts
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4413022722