Vegan Ve Omni̇vor Beslenme Düzeni̇ne Sahi̇p Tüketi̇ci̇leri̇n Bakiş Açisiyla Veganlik Kavrami: Benzerli̇k Ve Farkliliklar Üzeri̇ne Bi̇r Metafor Anali̇zi̇ (exploring the Concept of Veganism Through the Perspectives of Vegan and Omnivorous Consumers: a Metaphor-based Analysis of Similarities and Differences)
Year: 2025
Type: article
Abstract: Bu çalışma, bireylerin veganlık kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığıyla incelemeyi amaçlayan nitel bir araştırmadır.Katılımcılara "Veganlık … gibidir, çünkü …" ifadesini tamamlamaları istenmiş ve elde edilen 120 metafor (60 vegan, 60 omnivor) içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir.Veriler, MAXQDA yazılımı kullanılarak beş ana tema altında (Etik Hassasiyet, Bilişsel Farkındalık, Politik Yaklaşım, Olumsuz Algı, Sağlık ve Fiziksel İyilik) ve toplam 16 alt tema çerçevesinde kodlanmıştır.Bulgular, vegan ve omnivor bireylerin veganlık kavramına yönelik metaforik inşalarının belirgin biçimde farklılaştığını göstermektedir.Vegan bireyler veganlığı ağırlıklı olarak etik sorumluluk, politik duruş ve kişisel dönüşüm biçiminde anlamlandırırken; omnivor bireyler bu kavramı genellikle yoksunluk, uygunsuzluk ve alışkanlıkları tehdit eden bir unsur olarak görmektedir.Vegan bireyler en çok "Etik Hassasiyet" ve "Bilişsel Farkındalık" temalarında metafor üretmiştir."Politik Yaklaşım" teması da bu grupta güçlü biçimde temsil edilmiştir.Omnivor bireylerde ise "Olumsuz Algı" teması ön plandadır.Her iki grupta yer alan "Sağlık ve Fiziksel İyilik" teması ise anlam açısından farklılaşmakta; omnivorlar bu temayı fizyolojik yeterlilikle, veganlar ise ruhsal iyilik haliyle ilişkilendirmektedir. Çalışma, veganlık kavramına yönelik sosyal temsillerin bireylerin değer sistemleri, yaşam felsefeleri ve toplumsal aidiyetleri doğrultusunda şekillendiğini göstermektedir.Aynı zamanda, metafor analizinin bireylerin derin anlam yapılarını ve örtük düşünce kalıplarını ortaya çıkarmada etkili bir yöntem olduğunu da kanıtlamaktadır.Ayrıca veganlığın bireysel bir beslenme tercihi olmanın ötesinde etik-politik bir kimlik biçimi olarak da kurgulandığını ve bu yönüyle toplumsal dönüşüm süreçlerinde anlamlı bir rol üstlenebileceğini göstermektedir.
Author: Mehtap YÜCEL GÜNGÖR
Language: English
Subfield: Ecology
Field: Environmental Science
Domain: Physical Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4414607242