11-13. Yüzyıllarda Türkistan ın Gölgesinde Anadolu: Ani Ören Yeri Kazılarında Bulunan Büyük Moğol İmparatoru Möngke/Mengü Kağan Adına Darp Edilmiş Sikkeler
Year: 2025
Type: article
Abstract: Ani, Kars’ın yaklaşık 45 km doğusunda yer alan Ortaçağ’ın önemli yerleşim yerlerinden birisidir. Ani’nin ipek yolu güzergâhı üzerinde stratejik bir konuma sahip olması, ekonomik açıdan gelişmesine olanak sağlamış ve bu durum Ani‘nin bölgedeki tüm devletlerin sahip olmak için arzuladığı bir Ortaçağ şehrine dönüşmesine sebebiyet vermiştir. Böylesine önemli bir Ortaçağ şehri olan Ani’de, son yıllarda ivme kazanan arkeolojik kazılarda ortaya çıkartılan buluntular dönem insanlarının siyasi, ekonomik ve sosyal yaşam şekilleri hakkında yeni bilgiler sunmaktadır. Bunlardan birisi de makale konusu olarak ele aldığımız dönemin siyasi ve ticari hayatı hakkında bizlere bilgi veren Ani şehrinin çeşitli noktalarında yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkartılan sikkelerdir. Ait olduğu dönemin vazgeçilmez alışveriş aracı olan sikkeler aynı zamanda üzerlerindeki yazı, ünvan ve sembollerle sultan pulu olarak da kabul görmüştür. Bu çalışmada Ani Ören Yeri Kazılarında bulunan, Büyük Moğol İmparatoru Möngke Kağan 649-658/1251-1260 adına darp edilmiş sikkeler incelenmiştir. Söz konusu sikkelere ait buluntu grubu; bronz malzemeden imal edilmiş 14 adet sikkeden oluşmaktadır. Yapılan çalışma sonucunda değerlendirilmeye alınan sikkelerin özellikle Ani‘nin Türk devri yapıları olan; Ani Selçuklu Büyük Hamamı, Selçuklu Konutları ve Selçuklu Çarşısı’nda bulunmuş olması bu yapıların, Ani’nin Selçuklu Türklerinin elinden çıkmasından sonra da 595/1199 işlevlerini koruduğunu ve bu yapılarda ticari hayatın sürdüğünü göstermesi açısından oldukça önemlidir.
Author: Ahmet ŞEN
Institution: Kafkas University
Language: English
Topic: Eurasian Exchange Networks
Subfield: Anthropology
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4415760058