Year: 2025
Type: article
Abstract: Taki oto przygnębiający obraz pustych ukraińskich pól w ustach Pacholęcia z początku drugiej pieśni Marii Antoniego Malczewskiego: Bujno rośnie, odludnie kwiat stepowy ginie; I wzrok daleko, próżno, błądzi po równinie; A w niezbędnej zgryzocie jeśli chcesz osłody, Chmurne na polu niebo, i cierpkie jagody.Idź raczej, w piękne mirtów i cyprysów kraje; Co dzień w weselnej szacie u nich słońce wstaje; U nich w czystym powietrzu jaśniejsze wejrzenie, I głosy rozpieszczone, i rozkoszne tchnienie: U nich wawrzyny rosną; i niebo pogodne, I ziemia ubarwiona, i myśli swobodne.A na kształtnych budowlach, męże wieków dawnych Stoją w bieli -i pyszni z swoich imion sławnych, Zapraszają z daleka w czarowne zwaliska; Bogów i bohatyrów -pająków siedliska.Tam, jeśli dawnych rzeczy myśl w tobie głęboko, Może w ten śliczny błękit wpatrzywszy twe oko, Słodycz w rozpaczy znajdziesz, i lubość w żałobie, Jak uśmiech ust kochanych w śmiertelnej chorobie.Ale na pola nie chodź, gdy serce zbolało; Na równinie mogiły -więcej nie zostało -Resztę wiatr ukraiński rozdmuchał do znaku -To siedź w domu, i słuchaj dumek o kozaku 1 .-zgrywa się ze zwrotkami 2 i 8 pierwszej części powieści oraz z listem autora do Juliana Ursyna Niemcewicza, co skłoniło większość badaczy do uznania Pacholęcia za porte-parole podmiotu lirycznego 2 .Marian Maciejewski poświęcił temu ważne studium Poezja Północy w "Marii" A. Malczewskiego, do którego ciągle warto wracać 3 .Właśnie zresztą Maciejewski bodajże po raz pierwszy w przywołanej 1 A. M a l c z e w s k i, Maria.Powieść ukraińska.Wprowadz.H. K r u k o w s k a, J. Ł a w s k i. [Objaśn.D. Z a w a d z k a].Wyd. 2, popr.Białystok 2002, s. 154.2Zob. J. B r z o z o w s k i, O Pacholęciu w "Marii" raz jeszcze.W zb.: Antoniemu Malczewskiemu w 170 rocznicę pierwszej edycji "Marii".Materiały z sesji naukowej, Białystok 5-7 V 1995.Red.H. K r u k o w s k a. Białystok 1997.3
Source: Pamiętnik Literacki
DOI: 10.18318/pl.2025.3.4
Author: Emiliano Ranocchi
Institution: University of Udine
Language: English
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W4415775231
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: