Systems biomedicine oriented multi-omics data integration to unveil molecular signatures and repositioned therapeutics in pituitary neuroendocrine tumors
Year: 2021
Type: dissertation
Abstract: Hipofiz, beynin temel lokomotiflerinden biridir ve hipofiz nöroendokrin tümörleri (PitNET'ler) en yaygın hipofiz hastalığıdır. Genellikle nadir neoplazmlar olarak kabul edilen ve yaşam kalitesini düşüren bu hastalıkla ilgili son raporlar tanı konan hastaların sayısının günden güne arttığını göstermektedir. Şimdiye kadar birkaç onkojen, tümör baskılayıcı gen, mikroRNA ve uzun kodlamayan RNA PitNET'lerin patogenezinde rol oynayabilecek aday biyomoleküller olarak değerlendirilmiştir. Ancak henüz tümörün yayılımcı olma eğilimini, agresifliğini, direnç ve nüks ile ilgili tümör davranışlarını doğru tahmin edebilecek güvenilir biyobelirteçler bulunmamaktadır. Bu nedenle, sunulan çalışmanın amacı PitNET’lere ilişkin bu eksikliğin giderilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, sistem biyotıp yaklaşımı altında, çoklu omik verilerin (transkriptom, epigenom ve miRnom) entegrasyonu ile PitNET'lere özgü ağlar kurulmuş, PitNET etiyopatogenezinde yer alan moleküler mekanizmalar aydınlatılmaya çalışılmış ve moleküler bakış açısıyla yeni tümör biyobelirteçleri keşfedilmiştir. Hastalığı yayılımcı ve yayılımcı olmayan türlere ayırabilen prognostik biyobelirteçlerin yanı sıra PitNET'lere özgü ilaç hedefleri belirlenmiş ve ilaç yeniden konumlandırma teknikleri kullanılarak aday terapötikler sunulmuştur. Analizler sonucunda, prolaktinoma ve hormon üretmeyen (işlevsiz) PitNET'ler dahil olmak üzere, PitNET alt tiplerinin tedavisi için 5-flourocytosine, eplerenone, niguldipine, nortriptyline, puromycine, taxifolin, zileuton, ve zuclopentixol gibi kanser dışı endikasyonlarla kullanılan ilaçlar yeniden konumlandırılmıştır. Çalışmanın bulguları in silico moleküler kenetlenme ve in vitro hücre hattı deneyleri ile doğrulanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada, literatürde ilk kez işlevsiz PitNET'ler ve prolaktinoma yönetimi için çoklu omik düzeyinde veri entegrasyonuna dayalı biyobelirteç tayini ve ilaç yeniden konumlandırma yaklaşımı sunulmuştur. Bu yaklaşımın PitNET alt türlerini ayırt etme, ilaç hedefleri ve potansiyel terapötikler önerme potansiyeline sahip olduğu gösterilmiştir. Böylelikle, tümörlerin temellerini oluşturan biyolojik kodun çözülmesi, klinik davranışın tahmin edilmesi ve tanısal, prognostik ve terapötik stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunulmuştur. Çalışmada sunulan yöntem daha geniş ölçekte, farklı omik platformlarla zenginleştirilerek, diğer kanser ve hastalık tiplerinde uygulanabilmesi yönüyle de alana ve araştırmacılara katkı sağlayacaktır.
Author: Aydın, Büşra
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Endocrinology, Diabetes and Metabolism
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
Awards: G2138603981, G567446121
OpenAlex ID: W6987441170
