Work

Hayatın anlamı, dindarlık ve ruh sağlığı ilişkisi : bir karma yöntem araştırması

Year: 2021
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Bu çalışmada hayatın anlamı, dindarlık ve ruh sağlığı arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntemler araştırma modeli üzerine yapılandırılmıştır. Karma yöntemler araştırma desenleri arasından açıklayıcı sıralı karma desen modeli tercih edilmiştir. Çalışmanın nicel aşamasında hayatın anlamı, dindarlık, hayat memnuniyeti, iyimserlik, mutluluk, depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkiler korelasyon, regresyon ve aracılık analizleri gerçekleştirilerek araştırılmıştır. İlişkisel ve nedensel tarama deseni olarak tasarlanan ilk aşamada, anket tekniği kullanılarak 1164 kişiye ulaşılmıştır. Bu aşamada yaşları 18-78 arasında değişen örneklemin yaş ortalaması 30,72’dir. Çalışmanın nitel aşamasında yürütülen mülâkatlara yaşları 21-62 arasında değişen 17 kişi katılmıştır. Bu kişiler hem nicel aşamaya katılan hem de gönüllülük esasına dayalı olarak ve yakın zamanda bir güçlük yaşayan kişiler arasından, ölçüt örneklemeyle seçilmiştir. Buna göre nitel aşamada gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlara, yakın zamanda ailevi ve ekonomik sorun, bir yakının ölümü, eğitim problemi, sağlık sorunu, cezaevi tecrübesi ve doğal afet gibi güç bir durum yaşayan kişiler katılmıştır.IINicel aşamada kullanılan anket formu, Kişisel Bilgi Formu, Kısa Dindarlık Ölçeği, Çok Boyutlu Varoluşsal Anlam Ölçeği, Hayat Memnuniyeti Ölçeği, Öznel Mutluluk Ölçeği, İyimserlik Ölçeği ve Depresyon-Anksiyete-Stres-21 Ölçeği gibi ölçme araçlarından oluşmaktadır. Elde edilen nicel verilerin analizleri IBM SPSS Statistics-24 ve AMOS-21 programları vasıtasıyla yürütülmüştür. Derinlemesine mülâkatlarda ise yarı-yapılandırılmış mülâkat formu kullanılmış, görüşme kayıtları deşifre edildikten sonra nitel analizler MAXQDA bilgisayar yardımıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda dindarlık ve hayatın anlamı ile hayat memnuniyeti, iyimserlik ve mutluluk arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki ve etkileşimler tespit edilmiştir. Hayatın anlamı ruh sağlığının olumlu göstergeleriyle pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki içindeyken hem dindarlık hem de hayatın anlamının depresyon, anksiyete ve stres ile negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler gösterdiği ortaya koyulmuştur. Aracılık analizleri sonucunda dindarlıkla ruh sağlığının olumlu göstergeleri arasındaki pozitif yönlü etkileşimde; dindarlıkla ruh sağlığının olumsuz göstergeleri arasındaki negatif yönlü etkileşimde anlamın aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte nitel araştırma bulguları, katılımcıların genel anlam duygusuna şekil veren inanç ve amaçları arasında ailenin, arkadaşlık ilişkilerinin, öğrenme ve öğretmenin ve hayatı bir mücadelen ibaret görmenin önemli bir yer işgal ettiğini göstermektedir. Ek olarak dinî inanç, yaratılış gayesine sahip olma, iyi ve ahlaklı insan olma ve itidalli yaşam anlayışı gibi dinî-ahlaki anlam ve değerlerin de katılımcıların genel anlam sistemini önemli ölçüde şekillendirdiği görülmüştür. Ayrıca zor bir durumla karşılaştıktan sonraki süreçte, durumsal anlam boyutunda yapılan birincil yüklemelerde, çeşitli anlam oluşturucu başa çıkma tarzlarında, anlamlandırma duygusuna sahip olmada ve süreç sonunda zor durumu kabullenmede dinî inanç ve yaşayışın, bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlarda kişiye olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Hem nicel hem de nitel araştırma bulguları bir bütün olarak düşünüldüğünde dinin, anlam sağlayıcı rolü üzerinden ruh sağlığını destekleyici ve koruyucu rolünün olduğu gözlenmiştir.
Author: Vural, Muhammet Enes
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Health
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7037969143
Cites: 316
Cited by: 14
Related to: 8