Work

Rol van het AKT proteïne in de respons op genotoxische stress in humane huidcellen

Year: 2008
Type: dissertation
Abstract: Huidkanker en meer in het bijzonder spinocellulair carcinoom (SCC), is een van de meest voorkomende kankers in de Kaukasische populatie en de incidentie neemt nog steeds toe. Chronische blootstelling aan de ultraviolet-B (UVB) fractie van het zonlicht wordt gezien als de voornaamste factor in het ontstaan van SCC. Om zich te beschermen tegen de schadelijke en carcinogene effecten van UVB hebben primaire keratinocyten een typische UVB respons ontwikkeld. Afhankelijk van de hoeveelheid UVB-geïnduceerde DNA schade wordt ofwel een tijdelijke celcyclus arrest geïnduceerd, om DNA herstel mogelijk te maken, ofwel wordt apoptose geïnduceerd bij onherstelbare DNA schade. Apoptose is namelijk cruciaal in de bescherming van de keratinocyten tegen maligne transformatie en resistentie hiertegen draagt bij tot de ontwikkeling van huidkanker. Daarnaast is de gevoeligheid aan apoptose een belangrijke factor in de respons van huidtumoren op bepaalde chemotherapeutica, zoals het veel gebruikte cisplatin.Wij onderzochten de rol van de PI3-K/AKT signaal cascade, een belangrijke mediator van celoverleving en –dood in de respons op DNA-beschadigende agentia in normale en tumorcellen afgeleid van de huid. Meer bepaald onderzochten we enerzijds de rol van deze signaal cascade in de overleving van normale keratinocyten na UVB bestraling, een fysiologische genotoxische stress, en anderzijds zijn rol in de respons van epidermale tumorcellen op het chemotherapeuticum cisplatin.De resultaten van deze studie duiden op een cruciale rol van de PI3-K/AKT signaal cascade in het uitstel van UVB-geïnduceerde apoptose (wat uiteindelijk kan leiden tot de ontwikkeling van huidkanker) en in de resistentie van tumorcellen aan het chemotherapeuticum cisplatin.We tonen aan dat normale keratinocyten, gekweekt zonder groeifactoren, al vroeg UVB-geïnduceerde apoptose ondergaan via de mitochondriale pathway. AKT blijkt direct betrokken te zijn in het uitstel van deze vroege UVB-geïnduceerde apoptose. Deze overlevingsfunctie van AKT in primaire keratinocyten gebeurt via de fosforylatie van BAD, waarna BAD van de mitochondria naar het cytoplasma verplaatst en vervolgens aan 14-3-3 proteïnen gebonden wordt.Daarnaast blijkt ook dat een verhoogde AKT activiteit correleert met de latere stadia van maligne transformatie van keratinocyten, namelijk de primaire en de metastatische kankercellen. De gestegen AKT activiteit gaat ook samen met een gradueel verminderde gevoeligheid aan cisplatin-geïnduceerde apoptose naarmate de maligniteit toeneemt. Inhibitie van AKT met behulp van een farmacologische inhibitor kon enkel de primaire en metastatische kankercellen, en niet de dysplastische cellen, gevoeliger maken aan cisplatin-geïnduceerde celdood. Inhibitie van AKT leidde niet alleen tot meer apoptose, maar ook tot de inductie van autofagie (een proces waarbij de cel zijn eigen componenten degradeert) in de verschillende stadia van maligne transformatie, die het meest uitgesproken is in de verdere stadia van carcinogenese. We kunnen dus samenvatten dat AKT van primordiaal belang is voor de respons van normale keratinocyten op UVB-geïnduceerde apoptose, kan bijdragen tot de ontwikkeling van huidkanker en belangrijk is voor de verminderde gevoeligheid aan cisplatin-geïnduceerde celdood van maligne epidermale cellen. Deze bevindingen ondersteunen het belang voor het eventuele klinische gebruik van specifieke AKT inhibitoren in de behandeling van patiënten met SCC die resistentie vertonen aan cisplatin. Dit kan uiteindelijk leiden tot betere overlevingskansen voor de patiënt.
Source: Lirias
Author: Claerhout, Sofie
Institution: KU Leuven
Language: Dutch
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7061636744
Cites: 411
Cited by:
Related to: 9