Year: 2017
Type: other
Abstract: Empathische woonomgevingMijnheer de Rector Magnificus, geachte collega's, beste familie en vrienden, zeer gewaardeerde toehoorders, Sinds medio vorig jaar werk ik aan de opbouw van de nieuwe leerstoel Smart Architectural Technologies en graag vertel ik u over de gedachten die daaraan ten grondslag liggen en over de ambities, activiteiten en plannen.'Ik bouw voor de toekomst.'Dit zijn niet mijn woorden, maar die van Vitruvius, de eerste bouwer die 2000 jaar geleden een theoretisch raamwerk over de kunst en wetenschap van architectuur schreef.De Architectura was een gedegen handboek, maar toen Vitruvius het schreef, kreeg hij daarvoor minder waardering dan in de laatste 6 eeuwen 1 .Soms duurt het lang voordat wetenschap doordringt.Van Vitruvius heeft men de ontwerpstructuur, bepaalde verhoudingen gebaseerd op het menselijk lichaam, voor de hoofdindelingen van het gebouw overgenomen.Volgens Vitruvius dankt het menselijk lichaam zijn esthetiek aan de volmaakte verhoudingen.Als de ontwerper deze juiste verhoudingen aanhoudt, voldoet het gebouw aan 'de menselijke maat'.Het leerplan van zijn architectuuronderwijs omvatte zowel theoretische kaders als praktische handvatten.Hij prees de verhevenheid van de architectuur als wetenschap en vraagt in zijn handboek voortdurend aandacht voor de drie thema's: menselijke maat, veiligheid en gezondheid.Of het nu gaat om het stichten van een stad, om het situeren van een gebouw of om het indelen van een woning.Hij adviseert om steden te voorzien van parken, omdat wandelen in de buitenlucht de gezondheid bevordert.Het zijn thema's die ons vandaag de dag bekend in de oren klinken.Ook reikt hij in zijn boek criteria aan om de kwaliteit van een bouwwerk te kunnen beoordelen en hij adresseert hierin de totale keten: opdrachtgever, bouwer, eindgebruiker, etc. Een intellectuele integralist pur sang (die wat mij betreft, zo mag aanschuiven in mijn leerstoel). InleidingDe titel van deze intreerede is 'De empathische woonomgeving'.Dat vraagt om een verantwoording van het begrip empathisch.Wat verstaan we onder empathie?Definities, uitgangspunten, positieve en negatieve waarderingen van het begrip, lopen uiteen in de verschillende domeinen waarbinnen het begrip empathie gehanteerd wordt.Eind 19 e eeuw werd het begrip voor het eerst uiteengezet door de Duitse filosoof Robert Vischer 4 .Empathie is het idee dat eigenschappen of gevoelens die wij ervaren en die wij toeschrijven aan een persoon of object, projecties zijn van onze eigen gevoelens en gedachten.Hij noemde dit proces 'Einfühlung 5 '.Hierna zijn tal van definities en theorieën op dit gebied ontstaan.Het begrip empathie is complex en is zowel het uitgangspunt voor een breed dispuut over ethiek en persoonlijkheidstheorie als ook voor historische, sociologische en medische verklaringen.Hier bespreek ik achtereenvolgens empathie in het medische en sociale domein en empathie in het ontwerp. Empathie in de medische en sociale wetenschappenHet belang van empathie in de medische wereld krijgt in de literatuur 6,7,8 uitgebreide ondersteuning.Tegelijkertijd vormt het een moreel spanningsveld 9,10,11 .Enerzijds wordt empathie beschouwd als voorwaarde en basis voor goede zorgverlening, anderzijds mogen zorgverleners zich niet identificeren met patiënten en moeten zij zich bewust zijn van 'de projectie van gevoelens', de zogenaamde 'maximale betrokkenheid met behoud van distantie'.Dus empathie als emotionele afstand en uitschakeling van subjectieve vooringenomenheid om te streven naar objectieve kennis en 'evidences' tegenover het inzetten van de eigen gevoelens als spiegel.Om empathie hanteerbaar te houden, moet volgens de ene benadering de 'ruimte' van de zorgverlener en van de patiënt van elkaar gescheiden blijven, terwijl de andere benadering het belang benadrukt van het ontstaan van een 'interpersoonlijke ruimte' voor inzet van de eigen emoties.Empathie wordt zo door psychologen 12,13 onderscheiden in twee varianten: de cognitieve en de affectieve.Respectievelijk het vermogen om de wereld vanuit het Empathische woonomgeving: over de menselijke maat in een slimme woonomgeving
Source: TU/e Research Portal
Author: Mohammadi, M Masi
Language: German
Subfield: Architecture
Field: Engineering
Domain: Physical Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7073614695
