Work

The religious life of Germans in Słupsk occupied by the Red Army and Poles (1945-1946). Research reconnaissance

Year: 2025
Type: article
Abstract: W zakresie religijnym Słupsk (niem. Stolp) do 1945 r. był miastem zamieszkałym przez protestantów (Niemców). Zajęcie przez Armię Czerwoną, formację komunistyczną i ateistyczną, doprowadziło do stopniowego przekształcenia w ośrodek katolicki, zamieszkały przez Polaków. Droga do tego paradoksu wiodła przez przekształcenia 1945 r., kluczowego w dziejach miasta. Artykuł poświęcony jest zagładzie życia religijnego Niemców, opisuje jej etapy i zakres. A także stopniowe przejmowanie świątyń i dominację katolików. Rozważania te poprzedza panorama życia religijnego Słupska przed wkroczeniem Sowietów, by ukazać jego znaczenie dla ówczesnych mieszkańców. Okres kilku miesięcy dominacji czerwonoarmistów był tragiczny dla Niemców. Oznaczał całkowite zniszczenie dotychczasowego życia, morderstwa, uwięzienia, gwałty i rabunki. Jedyną strukturą, która ocalała (poza pewnymi elementami służby zdrowia) byli nieliczni duchowni i osoby świeckie dawniej ich wspierające. Opierając się na wspomnieniach wykazano w tekście, jak ważną rolę odgrywała religia w tych trudnych dniach. Dawała oparcie, pociechę i nadzieję. Podstawowe wnioski: W wyniku ucieczek i działań Sowietów struktura życia religijnego w Słupsku została zniszczona; pozostali i przeżyli nieliczni duchowni. Jednak te zdziesiątkowane kadry potrafiły dość szybko odbudować protestanckie życie religijne w mieście. W maju 1945 r. sowiecki wojskowy komendant zezwolił na wznowienie nabożeństw i używanie dzwonów. Jednak latem pojawiający się Polacy zaczęli przejmować kościoły na użytek katolików, spychając Niemców na margines (zezwolono na korzystanie z jednej świątyni, popołudniami). Czerwonoarmiści nie zniszczyli budynków kościelnych, wszystkie ocalały, choć zniszczeniu uległa 1/3 miasta. Odbudowa życia religijnego niemieckich protestantów odbywała się przy dużym udziale kobiet, które również i w tym zakresie zastępowały nieobecnych mężczyzn.
Author: Wojciech Skóra
Language: Polish
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7114918246
FWCI:
Cites: 11
Cited by:
Related to: 10